<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0">
  <channel>
    <title>Zbieżne</title>
    <link>https://zbiezne.pl/</link>
    <description>Zbieżne — najnowsze wydarzenia, porównanie źródeł i nowe ustalenia. Zwięźle, bez clickbaitu.</description>
    <language>pl-PL</language>
    <managingEditor>zbiezne@gmail.com (Zbieżne)</managingEditor>
    <image>
      <url>https://zbiezne.pl/assets/logo-mark.png?v=3.5</url>
      <title>Zbieżne</title>
      <link>https://zbiezne.pl/</link>
    </image>
    <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 18:24:06 GMT</lastBuildDate>
    <item>
      <title>Maciej Berek złożył w Sejmie ślubowanie „wobec prezydenta”. Nawrockiego nie było</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/maciej-berek-zlozyl-w-sejmie-slubowanie-wobec-prezydenta-nawrockiego-nie-bylo-234</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/234</guid>
      <pubDate>Wed, 14 Oct 2026 08:32:30 GMT</pubDate>
      <description>Maciej Berek, wybrany przez Sejm 4 września na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, 14 października o godz. 9 złożył w Sejmie ślubowanie, używając formuły „wobec prezydenta”. Karol Nawrocki nie uczestniczył w ceremonii, a marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty uczestniczył w uroczystości związanej z wręczeniem Berkowi uchwały o wyborze. Do ceremonii doszło po wielotygodniowym sporze: Kancelaria Prezydenta zgłaszała wątpliwości, czy Berek spełnia wymagania dotyczące doświadczenia zawodowego, podczas gdy Berek przedstawiał zaświadczenie Okręgowej Izby Radców Prawnych wskazujące okresy wykonywania zawodu. Dzień wcześniej opublikowano opinię Komisji Weneckiej, która zaleciła, aby prezydent niezwłocznie odbierał ślubowania od sędziów TK wybranych przez Sejm, a w razie odmowy lub zwłoki dopuściła możliwość dopełnienia aktu bez fizycznego udziału prezydenta, pod warunkiem zachowania wymaganej formy, weryfikacji i przekazania ślubowania prezydentowi. Skutek prawny takiej ceremonii pozostaje jednak sporny: obóz prezydencki wcześniej nie uznawał analogicznych ślubowań złożonych w Sejmie, a Rzeczpospolita przywołuje stanowisko prawników, według których sama ceremonia bez fizycznej obecności prezydenta nie spełnia ustawowego wymogu. Czterech sędziów wybranych wcześniej przez Sejm, którzy w kwietniu złożyli ślubowanie w podobnej formie „wobec prezydenta”, nie zostało następnie dopuszczonych do orzekania przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego. Karol Nawrocki jeszcze przed środową uroczystością oceniał, że udział w takiej ceremonii zamyka drogę do późniejszego złożenia ślubowania przed prezydentem.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Papież Leon XIV przeszedł udaną operację usunięcia guzka z płuca</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/papiez-leon-xiv-przeszedl-udana-operacje-usuniecia-guzka-z-pluca-232</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/232</guid>
      <pubDate>Tue, 13 Oct 2026 20:19:20 GMT</pubDate>
      <description>Papież Leon XIV przeszedł 13 października w rzymskim szpitalu Gemelli operację usunięcia guzka z płuca; Watykan poinformował, że zabieg zakończył się powodzeniem, przebiegł w przewidzianym czasie i zgodnie z planem, a papież wrócił do swojego pokoju. Guzek wykryto podczas rutynowych badań, a Leon XIV wcześniej mówił, że zmiana została znaleziona na bardzo wczesnym etapie i jest dobrze zlokalizowana. Operację przeprowadził zespół chirurgii klatki piersiowej szpitala Gemelli kierowany przez prof. Stefano Margaritorę. Watykan przewiduje około tygodnia pobytu papieża w szpitalu, a jego publiczne wydarzenia zostały odwołane do 20 października. W dostępnych materiałach nie ustalono jeszcze, czy usunięty guzek jest zmianą nowotworową; Watykan nie podał wyniku badań określających jego charakter. Przed operacją Leon XIV zapowiadał, że zamierza odbyć planowaną na listopad podróż do Urugwaju, Argentyny i Peru, jednak wpływ rekonwalescencji na ostateczny przebieg tej wizyty pozostaje do ustalenia. Jest to pierwszy publicznie ujawniony poważniejszy problem zdrowotny Leona XIV w czasie jego pontyfikatu.</description>
    </item>
    <item>
      <title>12 senatorów USA wzywa Trumpa do wycofania umowy na rosyjski diesel</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/12-senatorow-usa-wzywa-trumpa-do-wycofania-umowy-na-rosyjski-diesel-231</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/231</guid>
      <pubDate>Tue, 13 Oct 2026 20:15:12 GMT</pubDate>
      <description>Dwunastu senatorów USA — sześciu Republikanów i sześciu Demokratów — wezwało Donalda Trumpa do wycofania porozumienia z Władimirem Putinem dotyczącego rosyjskiego diesla oraz cofnięcia General License No. 135, która łagodzi sankcje na obrót tym paliwem. Sygnatariusze ocenili, że umowa szkodzi interesom bezpieczeństwa USA, jest wsparciem finansowym dla Moskwy i nie przyniesie Amerykanom znaczącej ulgi cenowej. List podpisali Republikanie Thom Tillis, Susan Collins, Alan Armstrong, Lisa Murkowski, Mitch McConnell i John Cornyn oraz Demokraci Richard Blumenthal, Chris Coons, Dick Durbin, Jack Reed, Jeanne Shaheen i Sheldon Whitehouse. Trump ogłosił 9 października porozumienie z Putinem, zgodnie z którym Rosja miała udostępnić ponad 300 tys. ton diesla, następnie 500 tys. ton w listopadzie, milion ton w kolejnym etapie oraz później jeszcze 3 mln ton, zależnie od możliwości rosyjskich rafinerii. Kilka publikacji opisuje porozumienie jako czasowe poluzowanie amerykańskich sankcji, mające umożliwić rosyjskiemu dieslowi powrót na światowy rynek do kwietnia 2027 r.. Administracja przedstawia tę decyzję jako sposób na zwiększenie podaży i obniżenie wysokich cen paliw, jednak eksperci cytowani przez niezależne źródła podają w wątpliwość, czy zapowiedziane wolumeny wystarczą do znaczącego obniżenia cen. Sprzeciw w Kongresie narastał już wcześniej: w niedzielę grupa senatorów obu partii wzywała administrację do zmiany kursu, wskazując na uchwalony w 2022 r. zakaz importu rosyjskiej energii. We wtorek nowy list podpisało już 12 senatorów, a jego autorzy zaapelowali zamiast tego o wykorzystanie niedawno przyjętych narzędzi sankcyjnych do zwiększenia presji gospodarczej na Rosję. Trump, pytany we wtorek o krytykę, przekonywał, że rosyjski diesel ma zostać wypuszczony na światowy rynek, a nie być przeznaczony wyłącznie dla USA, i że celem jest obniżenie globalnych cen. Porozumienie wywołało również krytykę ze strony Ukrainy i części europejskich sojuszników, którzy ostrzegają, że dodatkowe przychody ze sprzedaży paliwa mogą osłabić presję sankcyjną na Moskwę. Równolegle Trump ogłosił, że Rosja i Ukraina zgodziły się na „energetyczne zawieszenie broni”, lecz strona ukraińska kwestionowała istnienie wcześniej uzgodnionego porozumienia i deklarowała gotowość do wzajemnego wstrzymania ataków na energetykę tylko pod warunkiem takiego samego działania Rosji; rosyjskie uderzenia na ukraińską infrastrukturę były nadal odnotowywane.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Epidemia eboli w DR Konga przekroczyła 9 tys. potwierdzonych przypadków</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/epidemia-eboli-w-dr-konga-przekroczyla-9-tys-potwierdzonych-przypadkow-230</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/230</guid>
      <pubDate>Tue, 13 Oct 2026 20:09:27 GMT</pubDate>
      <description>Według najnowszych danych kongijskich władz sanitarnych liczba potwierdzonych przypadków eboli w Demokratycznej Republice Konga wzrosła do 9 066, a liczba zgonów do 4 381. i opierają te dane na tej samej depeszy Associated Press, dlatego nie stanowią dwóch niezależnych potwierdzeń. W najnowszym raporcie odnotowano 88 nowych potwierdzonych przypadków, a transmisja społeczna nadal jest wskazywana jako problem. Epidemia objęła już 65 stref zdrowotnych w siedmiu prowincjach. Wywołuje ją wirus Bundibugyo, dla którego nie ma obecnie zatwierdzonej szczepionki ani swoistego leczenia. Obecna epidemia przekroczyła skalą wszystkie wcześniejsze epidemie eboli w DR Konga. Według urzędników rzeczywista liczba zakażeń może być znacznie większa, a potwierdzone przypadki mają stanowić jedynie około jednej trzeciej wszystkich zakażeń; w dostępnych materiałach nie przedstawiono jednak niezależnej weryfikacji tego szacunku. Duża część odnotowanych zgonów ma następować poza ośrodkami leczenia eboli. Działania przeciwepidemiczne utrudniają konflikt zbrojny, przemieszczanie ludności, niedobory materiałów medycznych i miejsc leczenia oraz problemy z przestrzeganiem zaleceń zdrowotnych i zaufaniem części społeczności do ekip medycznych. W poprzednim tygodniu Kenia potwierdziła importowany przypadek związany z osobą przybyłą z DR Konga. Według zakażony mieszkał w DR Konga, podróżował przez Ugandę do Nairobi i zmarł w Kenii. Uganda wcześniej odnotowała 20 przypadków i dwa zgony, a w sierpniu została uznana za wolną od eboli. Dyrektor wykonawczy programu WHO ds. sytuacji nadzwyczajnych Chikwe Ihekweazu powiedział, że w DR Konga przygotowywane jest badanie kliniczne oceniające skuteczność szczepionki przeciw wariantowi Bundibugyo.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Policja patroluje szkoły: 20 tys. funkcjonariuszy, 135 osób zatrzymanych</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/policja-patroluje-szkoly-20-tys-funkcjonariuszy-135-osob-zatrzymanych-228</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/228</guid>
      <pubDate>Mon, 12 Oct 2026 19:23:18 GMT</pubDate>
      <description>Po serii ataków i internetowych gróźb rząd utrzymuje wzmożoną ochronę szkół; w poniedziałek około 20 tys. policjantów patrolowało placówki i ich okolice. Premier Donald Tusk poinformował, że tego dnia zatrzymano i sprawdzono kolejnych 18 osób, a napięcie i ryzykowne sytuacje w sieci zostały znacznie ograniczone. Według danych przekazanych przez MSWiA w ramach akcji skontrolowano około 80 tys. placówek, a łączna liczba zatrzymanych wzrosła do 135. Tusk zapowiedział, że specjalny nadzór nad szkołami będzie utrzymywany tak długo, jak będą pojawiały się sytuacje budzące niepokój. Premier mówił również o tysiącach sygnałów od rodziców dziękujących policji za akcję. Minister edukacji Barbara Nowacka zapowiedziała przepisy rozszerzające uprawnienia dyrektorów w sytuacjach zagrożenia i wzmacniające kontrolę dostępu do budynków szkolnych. W poniedziałek zamkniętych pozostawało 10 szkół, podczas gdy w piątek było ich 59. Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski poinformował o całodobowym monitoringu sieci, szerzeniu dezinformacji i doniesieniach o aktywności rosyjskich botów; na piątek zwołał spotkanie z przedstawicielami największych platform cyfrowych. Według przedstawionego podczas narady stanowiska ABW ostatnie incydenty związane z fascynacją przemocą miały charakter spontaniczny i nie były sterowane z zewnątrz.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Trump ogłosił rozejm energetyczny; Kijów mówi o dalszych rosyjskich uderzeniach</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/trump-oglosil-rozejm-energetyczny-kijow-mowi-o-dalszych-rosyjskich-uderzeniach-226</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/226</guid>
      <pubDate>Mon, 12 Oct 2026 19:08:41 GMT</pubDate>
      <description>Donald Trump ogłosił w niedzielę na Truth Social, że Rosja i Ukraina uzgodniły natychmiastowe „energetyczne zawieszenie broni” i wezwał obie strony, by go nie łamały. Ogłoszenie nie zostało jednak wspólnie potwierdzone: Wołodymyr Zełenski mówił, że informacja była dla niego zaskoczeniem i że Kijów czeka na szczegóły, a Moskwa nie potwierdziła zawarcia porozumienia. Ukraina zadeklarowała gotowość do wstrzymania uderzeń na rosyjską infrastrukturę energetyczną, jeśli Rosja zrobi to samo. Po komunikacie Trumpa Zełenski informował jednak o dalszych rosyjskich uderzeniach w ukraińską energetykę, w tym o atakach w Kijowie i obwodzie charkowskim. Naftogaz podał, że nocny atak na jego instalacje gazowe w obwodzie charkowskim wywołał pożar i uszkodził krytyczne wyposażenie. Zełenski zapowiedział, że jeśli Rosja nie zgodzi się na rzeczywiste wstrzymanie ataków na energetykę, Ukraina odpowie. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow mówił, że rozmowy o możliwym „energetycznym zawieszeniu broni” trwają, ale równocześnie podkreślił, że Moskwa chce „długoterminowego pokoju”, a nie zawieszenia broni. Emmanuel Macron powiedział, że w poprzednich 48 godzinach nie dostrzegł po rosyjskiej stronie żadnego energetycznego zawieszenia broni. Ogłoszenie Trumpa nastąpiło kilka dni po złagodzeniu ograniczeń dotyczących rosyjskiego paliwa i po porozumieniu z Władimirem Putinem dotyczącym dostaw rosyjskiego diesla. Al Jazeera podała, że 9 października Trump ogłosił uzgodnienie dostawy ponad 300 tys. ton rosyjskiego diesla w pierwszej partii oraz kolejnych 1,5 mln ton później. Według tego samego źródła decyzje dotyczące rosyjskiego paliwa spotkały się z krytyką części polityków USA i europejskich sojuszników, którzy wskazywali na ryzyko zwiększenia rosyjskich dochodów podczas wojny. Wzajemne ataki Rosji i Ukrainy na infrastrukturę energetyczną trwają od miesięcy, dlatego najważniejszą niewiadomą pozostaje nie tylko zakres deklarowanego rozejmu, ale przede wszystkim to, czy obie strony faktycznie zaczną go przestrzegać.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Agenci HSI przeszukali dom Ilhan Omar; DOJ potwierdza federalne śledztwo</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/agenci-hsi-przeszukali-dom-ilhan-omar-doj-potwierdza-federalne-sledztwo-225</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/225</guid>
      <pubDate>Mon, 12 Oct 2026 18:54:25 GMT</pubDate>
      <description>Federalni agenci Homeland Security Investigations przeszukali w poniedziałek rano dom demokratycznej kongresmenki Ilhan Omar w rejonie Waszyngtonu. Departament Sprawiedliwości poinformował, że HSI wykonało zatwierdzony przez sąd nakaz przeszukania uzyskany przez DOJ i że działanie jest częścią trwającego federalnego postępowania karnego. DOJ nie ujawnił jednak oficjalnie przedmiotu śledztwa ani zarzutów, których miałoby dotyczyć. ABC News, NBC News oraz Fox News, powołując się na swoje źródła, wiążą postępowanie przynajmniej częściowo z kwestiami imigracyjnymi i możliwym oszustwem dotyczącym dokumentów związanych z przyjazdem rodziny Omar do USA; część tych doniesień wskazuje na dokumenty wypełnione przez jej zmarłego ojca, gdy była dzieckiem. Ten zakres śledztwa nie został publicznie potwierdzony przez DOJ, dlatego nie należy przedstawiać zarzutów o oszustwo imigracyjne jako ustalonego faktu. W związku z poniedziałkowym przeszukaniem nie ogłoszono żadnych zarzutów karnych wobec Omar. Kongresmenka poinformowała po akcji, że nic jej nie jest, nazwała przeszukanie próbą wykorzystywania federalnych służb przeciwko przeciwnikom politycznym i oświadczyła, że nie da się uciszyć. Omar wcześniej odrzucała dotyczące jej oszustwa imigracyjnego oskarżenia i przedstawiała je jako politycznie motywowane. Tom Homan już we wrześniu publicznie mówił o trwającym postępowaniu dotyczącym Omar, nie ujawniając jego szczegółów, a w poniedziałek potwierdził wykonanie nakazu i udział DOJ oraz DHS w śledztwie. Wcześniej także wiceprezydent JD Vance publicznie oskarżał Omar o oszustwo imigracyjne, choć dostępne materiały zaznaczają, że nie przedstawił na poparcie tego twierdzenia dowodów. Przeszukanie przeprowadzono nieco ponad trzy tygodnie przed wyborami uzupełniającymi 3 listopada, w których Omar ubiega się o kolejną kadencję w Izbie Reprezentantów. ABC News i Sky News zwracają uwagę na utrwaloną praktykę Departamentu Sprawiedliwości, zgodnie z którą szczególnie widocznych czynności śledczych wobec kandydatów unika się bezpośrednio przed wyborami, aby działania organów ścigania nie wpływały na ich wynik. Czołowi Demokraci skrytykowali termin i charakter akcji, a gubernator Minnesoty Tim Walz oskarżył Trumpa o wykorzystywanie władzy przeciw politycznym przeciwnikom; są to polityczne oceny, a nie ustalenia dotyczące legalności samego przeszukania. Omar jest obywatelką USA, przyjechała do kraju jako dziecko-uchodźca z Somalii i reprezentuje 5. okręg wyborczy Minnesoty.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Robert E. Hall i Michael Woodford z ekonomicznym Noblem za modele stabilizacji gospodarki</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/robert-e-hall-i-michael-woodford-z-ekonomicznym-noblem-za-modele-stabilizacji-gospodarki-224</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/224</guid>
      <pubDate>Mon, 12 Oct 2026 18:49:15 GMT</pubDate>
      <description>Robert E. Hall i Michael Woodford zostali laureatami Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych za 2026 r.. Hall jest związany ze Stanford University, a Woodford z Columbia University. Królewska Szwedzka Akademia Nauk nagrodziła ich „za mikroekonomiczne podstawy stabilizacji makroekonomicznej”. Laureaci opracowali modele pomagające dobierać politykę pieniężną i fiskalną tak, aby ograniczać szkodliwe wahania koniunktury i ryzyko utrwalenia wysokiego bezrobocia lub niekontrolowanej inflacji. Kluczową zmianą było odejście od modeli opartych wyłącznie na statystycznych zależnościach między inflacją, produkcją i konsumpcją na rzecz uwzględniania decyzji pojedynczych gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. NPR opisuje tę pracę jako fundament nowokeynesowskiego podejścia do makroekonomii. Hall badał stronę popytową i pokazał znaczenie oczekiwań gospodarstw domowych dotyczących przyszłych dochodów dla obecnych decyzji konsumpcyjnych. Woodford koncentrował się na decyzjach przedsiębiorstw dotyczących cen i na tym, jak oczekiwania co do przyszłych warunków wpływają na ich zachowanie. Z ich badań wynika również znaczenie komunikacji banków centralnych i rządów: jeśli gospodarstwa i firmy patrzą w przyszłość, informacje o planowanej polityce mogą wpływać na ich bieżące decyzje. Tłem dla tej zmiany były doświadczenia lat 70., gdy jednoczesny wzrost inflacji i bezrobocia podważył skuteczność prostszych modeli keynesowskich używanych wcześniej do prowadzenia polityki stabilizacyjnej. Przewodniczący komitetu John Hassler podkreślił, że dorobek laureatów stworzył podstawy modeli wykorzystywanych obecnie przez banki centralne i rządy na świecie, m.in. przy reagowaniu na kryzysy energetyczne i nagłe zmiany konsumpcji. Oficjalna nazwa wyróżnienia to Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel. Nagrodę ustanowił szwedzki bank centralny w 1968 r., a po raz pierwszy przyznano ją w 1969 r.; nie należy ona do pięciu nagród zapisanych przez Alfreda Nobla w testamencie. Pula nagrody w 2026 r. wynosi 12 mln koron szwedzkich. Ekonomia była ostatnią kategorią ogłoszoną w tegorocznym cyklu noblowskim. Wręczenie nagrody ma odbyć się 10 grudnia, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Gen. Grynkewich przedstawił „Teorię zwycięstwa”: NATO ma zatrzymać i rozbić atak</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/gen-grynkewich-przedstawil-teorie-zwyciestwa-nato-ma-zatrzymac-i-rozbic-atak-223</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/223</guid>
      <pubDate>Mon, 12 Oct 2026 18:43:21 GMT</pubDate>
      <description>Naczelny Dowódca Sił Sojuszniczych NATO w Europie gen. Alexus Grynkewich przedstawił podczas Warsaw Security Forum koncepcję nazwaną „Theory of Victory”, opisującą sposób odstraszania oraz odpowiedzi Sojuszu na ewentualny atak. Generał zastrzegł, że nie ocenia dużego konfliktu jako nieuchronnego ani bliskiego i podkreślał obronny charakter NATO. „Teoria zwycięstwa” nie jest według niego szczegółowym planem operacyjnym, lecz wspólną wizją tego, jak Sojusz ma skutecznie odstraszać przeciwnika i bronić własnego terytorium. Grynkewich wskazał, że koncepcja opiera się na przyjętej przez wszystkie 32 państwa NATO Koncepcji Odstraszania i Obrony Obszaru Euroatlantyckiego DDA oraz uwzględnia doświadczenia z wojny w Ukrainie i konfliktów na Bliskim Wschodzie. Według generała przewaga wywiadowcza NATO ma umożliwić odpowiednio wczesne wykrycie przygotowań do ataku i szybkie rozmieszczenie sił, aby przeciwnik nie mógł zająć części terytorium metodą faktów dokonanych. Grynkewich zadeklarował, że w razie ataku NATO jest gotowe „walczyć dziś w nocy”, jednocześnie zaznaczając, że Sojusz ma dalej codziennie zwiększać swoją gotowość. W pierwszej fazie odpowiedzi wojska lądowe mają zatrzymać natarcie na linii styczności, związać siły przeciwnika i uniemożliwić mu zdobycie oraz utrzymanie terytorium NATO. Lotnictwo i marynarka mają równocześnie, przy wsparciu zdolności kosmicznych i cybernetycznych, uzyskać przewagę w powietrzu i na morzu oraz odebrać przeciwnikowi inicjatywę. W tej części koncepcji mają być wykorzystywane zaawansowane sensory i systemy autonomiczne, a Gazeta.pl opisuje również integrację tradycyjnego potencjału z AI i dronami używanymi na dużą skalę. Jeżeli przeciwnik mimo tego będzie kontynuował natarcie albo wprowadzi odwody, Grynkewich zapowiedział uderzenie nie tylko w bezpośrednio atakujące jednostki, ale również w systemy ich wsparcia, zaopatrzenia i dowodzenia. Generał przedstawiał tę sekwencję jako zdolność do blokowania początkowego uderzenia, odbierania przeciwnikowi tempa, a następnie rozbijania jego systemu prowadzenia walki, jeśli agresja będzie kontynuowana. Jednocześnie zaznaczał, że celem NATO jest zatrzymanie ataku i obrona terytorium, a nie poszukiwanie wojny czy strategicznej klęski przeciwnika. Rzeczpospolita relacjonuje ponadto, że Grynkewich odcinał tę koncepcję od eskalacji nuklearnej i mówił, że NATO nie szuka „zwycięstwa strategicznego” rozumianego jako eskalacja do tego poziomu. Według nieoficjalnej informacji Rzeczpospolitej istnieje również czterostronicowy niejawny dokument bardziej szczegółowo opisujący reakcję Sojuszu na działania Rosji; tej informacji nie potwierdza żaden z pozostałych dostępnych materiałów.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Papież Leon XIV trafi do Gemelli na operację guzka w płucu</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/papiez-leon-xiv-trafi-do-gemelli-na-operacje-guzka-w-plucu-222</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/222</guid>
      <pubDate>Mon, 12 Oct 2026 18:35:43 GMT</pubDate>
      <description>Papież Leon XIV zostanie we wtorek 13 października przyjęty do rzymskiej Polikliniki Gemelli, gdzie ma przejść operację usunięcia guzka w płucu. 71-letni papież sam poinformował w niedzielę po modlitwie Anioł Pański, że zmianę wykryto podczas niedawnych badań, na bardzo wczesnym etapie i że jest dobrze zlokalizowana; lekarze zalecili jej chirurgiczne usunięcie. Watykan doprecyzował w poniedziałek, że badania nie zostały wykonane z powodu nagłego problemu zdrowotnego, a wcześniejsze doniesienia sugerujące stan zapalny jako bezpośrednią przyczynę diagnostyki zostały zdementowane. Stolica Apostolska nie podała charakteru guzka ani rozpoznania histopatologicznego, dlatego dostępne materiały nie dają podstaw do określania zmiany jako nowotworu złośliwego. Przewidywany pobyt papieża w szpitalu po zabiegu ma potrwać około tygodnia. W związku z hospitalizacją odwołano jego publiczne wydarzenia i audiencje do 20 października. Mimo zapowiedzianej operacji Leon XIV w poniedziałek rano realizował zaplanowane obowiązki, spotykając się m.in. z biskupami i członkami rzymskiej organizacji charytatywnej. CBS podało, że papież odbył tego dnia kilka prywatnych audiencji, dokonał nominacji i kontynuował pracę przed hospitalizacją. Operacja będzie pierwszym poważniejszym wydarzeniem zdrowotnym podczas trwającego 17 miesięcy pontyfikatu Leona XIV. Na listopad pozostaje zaplanowana podróż apostolska do Urugwaju, Argentyny i Peru; w chwili publikacji źródeł Stolica Apostolska nie ogłosiła jej odwołania ani zmiany programu. Podróż ma trwać od 6 do 17 listopada, czyli rozpocząć się niespełna miesiąc po operacji. MercoPress zaznacza jednak, że ostateczna realizacja planu będzie zależała od przebiegu rekonwalescencji papieża. Arcybiskup San Juan Jorge Eduardo Lozano, który spotkał się z Leonem XIV w poniedziałek, powiedział, że zastał go w dobrym nastroju i że papież nie kwestionował planowanej wizyty w Argentynie.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Rijad: kolejny pocisk trafił lotnisko dzień po ataku z 12 ofiarami</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/rijad-kolejny-pocisk-trafil-lotnisko-dzien-po-ataku-z-12-ofiarami-221</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/221</guid>
      <pubDate>Sun, 11 Oct 2026 17:59:12 GMT</pubDate>
      <description>Lotnisko Króla Chalida w Rijadzie zostało ponownie zaatakowane w niedzielę 11 października, dzień po najkrwawszym z serii uderzeń na ten port lotniczy. Niezidentyfikowany pocisk trafił w terminal i wywołał pożar, a saudyjska obrona powietrzna przechwyciła w pobliżu lotniska kolejną rakietę. Sobotni atak z 10 października zabił 12 osób i ranił 309; oficjalny bilans saudyjskiego urzędu lotnictwa cywilnego obejmuje czterech obywateli Arabii Saudyjskiej, dwóch obywateli Bangladeszu oraz po jednym obywatelu USA, Egiptu, Jordanii, Syrii, Palestyny i Sudanu. Wśród 309 rannych były osoby w stanie krytycznym, a atak spowodował również szkody materialne na lotnisku. Po eksplozjach pasażerów ewakuowano, działalność portu wstrzymano, a samoloty lecące do Rijadu były przekierowywane lub odwoływane. Huti nie przyznali się do sobotniego uderzenia bezpośrednio po ataku, ale później oświadczyli w telewizyjnym wystąpieniu, że to oni za nim stoją. Dowodzona przez Arabię Saudyjską koalicja również przypisała atak Huti, określiła uderzenie w cywilny port lotniczy jako zbrodnię wojenną i zapowiedziała zdecydowaną odpowiedź militarną. Huti ostrzegli linie lotnicze, personel lotnisk i pasażerów przed korzystaniem z saudyjskich portów lotniczych oraz zagrozili dalszymi uderzeniami, jeśli Rijad nie zakończy działań wojskowych w Jemenie. Według RMF24 niedzielne uderzenie było już czwartym atakiem na lotnisko w Rijadzie w tym tygodniu; we wcześniejszych atakach, nie licząc sobotniego, zginęły cztery osoby, a jeden samolot został poważnie uszkodzony. W sobotę wieczorem pocisk spadł również w pobliżu lotniska w Dammamie, które wraz z Dżuddą stanowiło alternatywę dla zamkniętego portu w Rijadzie. Eskalacja nastąpiła po wznowieniu intensywnych walk w Jemenie i rozpoczęciu ofensywy sił uznawanego międzynarodowo rządu, wspieranych przez koalicję saudyjską, przeciwko Huti na terenach w pobliżu Morza Czerwonego i cieśniny Bab al-Mandab. Huti ogłosili saudyjską przestrzeń powietrzną strefą działań wojennych i ostrzegli przewoźników przed korzystaniem z niej. Donald Trump określił sobotni atak jako niedopuszczalny i nie wykluczył, że Stany Zjednoczone mogą dołączyć do saudyjskich działań militarnych przeciwko Huti. Ataki potępili również m.in. sekretarz generalny ONZ António Guterres oraz przedstawiciele wielu państw i Unii Europejskiej. W związku z pogorszeniem sytuacji bezpieczeństwa polski system Odyseusz podniósł w niedzielę poziom ostrzeżenia dla Arabii Saudyjskiej z trzeciego do czwartego, czyli „Nie jedź”, wskazując na częste ostrzały, zamknięcie lotniska w Rijadzie i możliwość dalszej eskalacji.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Turcja: autokar z 45 Polakami zderzył się z minibusem; zginęło dwóch Turków</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/turcja-autokar-z-45-polakami-zderzyl-sie-z-minibusem-zginelo-dwoch-turkow-220</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/220</guid>
      <pubDate>Sat, 10 Oct 2026 18:17:17 GMT</pubDate>
      <description>Na autostradzie Aydın–Izmir w rejonie Germencik w zachodniej Turcji autokar przewożący polskich turystów zderzył się z minibusem; do wypadku doszło w piątek 9 października. Tureckie relacje podają, że autokarem podróżowało 45 obywateli Polski i że grupa jechała z Izmiru w kierunku Didim. Po zderzeniu oba pojazdy przebiły bariery i wypadły z drogi, trafiając na teren zadrzewiony lub do przydrożnego wąwozu. W minibusie zginęło dwóch obywateli Turcji; dostępne materiały identyfikują ich jako 58-letniego kierowcę Alego Şevketa Yavuza oraz jego 65-letniego brata Orhana Yavuza. Pierwsze tureckie doniesienia mówiły o dziewięciu rannych osobach z autokaru, jednak rzecznik polskiego MSZ Maciej Wewiór podał później, że obrażenia odniosło siedmioro Polaków. Według MSZ najpoważniejszym urazem było złamanie nogi, a pozostali poszkodowani mieli lżejsze obrażenia. W późniejszej aktualizacji przekazanej przez PAP podano, że siedmioro pasażerów trafiło do szpitala i opuściło go tego samego dnia. Pozostali polscy turyści zostali zabrani innym autobusem i kontynuowali podróż do Didim. RMF24 podało, że Polacy pozostawali pod opieką biura podróży i w kontakcie z konsulem. Wstępne relacje nie są całkowicie zgodne co do manewru bezpośrednio poprzedzającego zderzenie: część wskazuje, że minibus próbował włączyć się do ruchu z pasa awaryjnego lub okolic parkingu, inne opisują utratę panowania nad minibusem; dokładne okoliczności nadal wyjaśniają tureckie służby. Turecka prokuratura wszczęła postępowanie dotyczące wypadku.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Navi Pillay dostała Pokojowego Nobla za działania na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/navi-pillay-dostala-pokojowego-nobla-za-dzialania-na-rzecz-pokoju-i-prawa-miedzynarodowego-219</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/219</guid>
      <pubDate>Fri, 09 Oct 2026 17:50:17 GMT</pubDate>
      <description>Navanethem „Navi” Pillay, południowoafrykańska prawniczka, była wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka i była sędzia Międzynarodowego Trybunału Karnego, została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla 2026. Norweski Komitet Noblowski przyznał jej nagrodę za działania na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego, podkreślając jej rolę w rozwijaniu międzynarodowego porządku prawnego oraz ściganiu zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa. Pillay ma 85 lat i przez dziesięciolecia pracowała w obszarze praw człowieka oraz międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości. Dorastała w Durbanie w rodzinie indyjskich Tamilów w realiach apartheidu, została prawniczką i broniła działaczy antyapartheidowych, w tym Nelsona Mandeli. W 1967 r. otworzyła własną kancelarię, a według Al Jazeery była pierwszą kobietą prowadzącą praktykę prawniczą w ówczesnej prowincji Natal. W 1973 r. uczestniczyła w sprawie, która według Al Jazeery pomogła zapewnić więźniom politycznym na Robben Island podstawowe prawa, w tym dostęp do prawników. Później została pierwszą kobietą niebiałą zasiadającą w High Court of South Africa, a następnie pracowała w Międzynarodowym Trybunale Karnym dla Rwandy, Międzynarodowym Trybunale Karnym oraz w ONZ. Komitet szczególnie podkreślił jej wpływ na orzecznictwo trybunału dla Rwandy, gdzie pomogła ugruntować zasadę, że gwałt i przemoc seksualna mogą stanowić zbrodnię przeciwko ludzkości oraz ludobójstwo, a propaganda może prowadzić do odpowiedzialności za podżeganie do ludobójstwa. Pillay była wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka w latach 2008–2014. Obecnie pełni funkcję sędzi ad hoc Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie, w której Mjanma jest oskarżana o ludobójstwo Rohingjów. Pillay przewodniczyła także Niezależnej Międzynarodowej Komisji Śledczej ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich; komisja w 2025 r. uznała, że Izrael odpowiada za popełnienie ludobójstwa w Strefie Gazy, czemu władze Izraela zdecydowanie zaprzeczają. Po ogłoszeniu Nobla izraelskie MSZ ostro potępiło decyzję Komitetu, wiążąc swoją krytykę właśnie z działalnością Pillay dotyczącą Izraela i Gazy. Pillay dowiedziała się o nagrodzie podczas pobytu na forum poświęconym prawu międzynarodowemu w historycznym Pałacu Sprawiedliwości w Norymberdze; wcześniej Komitet przyznał, że nie zdołał się z nią skontaktować przed publicznym ogłoszeniem wyniku. Jej pierwszą reakcją było niedowierzanie i chęć zweryfikowania wiadomości, a nagrodę zadedykowała ofiarom i ocalałym z międzynarodowych zbrodni. Nagroda wynosi 12 mln koron szwedzkich i ma zostać wręczona w Oslo 10 grudnia. Do Pokojowej Nagrody Nobla w 2026 r. zgłoszono 287 kandydatur, a wybór Pillay przypadł na 125. rocznicę przyznawania Nobli. Sekretarz generalny ONZ António Guterres i prezydent RPA Cyril Ramaphosa publicznie pochwalili wybór Pillay, wskazując na jej wieloletnią działalność na rzecz prawa, odpowiedzialności i praw człowieka. Kilka godzin po ogłoszeniu nagrody Donald Trump skrytykował decyzję Komitetu, a administracja USA ogłosiła kolejne sankcje wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego; amerykańskie władze od dawna kwestionują jego działania wobec USA i Izraela. Źródła różnią się natomiast w jednym szczególe biograficznym: Al Jazeera podaje rok urodzenia 1940, podczas gdy ABC News i oficjalne materiały noblowskie wskazują 1941.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Nowy Jork: agent ICE postrzelił 28-latka, gdy w aucie było pięcioletnie dziecko</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/nowy-jork-agent-ice-postrzelil-28-latka-gdy-w-aucie-bylo-piecioletnie-dziecko-218</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/218</guid>
      <pubDate>Fri, 09 Oct 2026 17:43:58 GMT</pubDate>
      <description>Funkcjonariusz amerykańskiej Immigration and Customs Enforcement postrzelił w Nowym Jorku mężczyznę podczas operacji zatrzymania prowadzonej 8 października w dzielnicy Marble Hill. W samochodzie znajdowało się pięcioletnie dziecko, które według władz nie odniosło obrażeń. Do zdarzenia doszło około godz. 16 czasu lokalnego podczas określanej przez Department of Homeland Security jako „ukierunkowana operacja egzekucyjna”. Policja Nowego Jorku zidentyfikowała postrzelonego jako 28-letniego Oscara Belgala, obywatela Dominikany; DHS przekazał, że celem operacji było jego zatrzymanie i wskazywał na wcześniejszy wyrok za kradzież. Komisarz NYPD Jessica Tisch podała, że do samochodu podszedł ubrany po cywilnemu funkcjonariusz federalny z wyciągniętą bronią, a następnie kolejny funkcjonariusz; gdy samochód zaczął ruszać do przodu, co najmniej jeden z agentów oddał siedem strzałów. Belgal został trafiony poniżej lewego ucha, pozostał przytomny i trafił do szpitala. Euronews, powołując się na DHS, informował, że mężczyzna przeżył i był leczony w szpitalu. Początkowy komunikat DHS nie wyjaśniał dokładnie, co doprowadziło do użycia broni, ograniczając się do informacji, że podczas operacji agent ICE oddał strzały i mężczyzna został ranny. Burmistrz Nowego Jorku Zohran Mamdani potępił strzelaninę i zażądał zakończenia działań ICE w mieście; poinformował też o kontakcie z prezydentem Donaldem Trumpem. Gubernator Kathy Hochul przekazała, że również rozmawiała z Trumpem i sekretarzem bezpieczeństwa krajowego Markwayne'em Mullinem, wzywając do wstrzymania operacji imigracyjnych oraz ujawnienia nagrań z kamer funkcjonariuszy. Po strzelaninie odbyły się protesty, a demonstranci przeszli w kierunku szpitala, w którym leczono rannego; podczas zgromadzeń dochodziło również do przepychanek z policją. DHS bronił szerszej polityki działań terenowych ICE, argumentując, że ograniczona współpraca władz lokalnych z federalnymi służbami imigracyjnymi zmusza agentów do przeprowadzania zatrzymań w mniej przewidywalnym otoczeniu. Agencja podała także, że Belgal miał wcześniejszy wyrok za poważną kradzież oraz historię innych zatrzymań. Euronews zwrócił uwagę, że od poprzedniego roku agenci ICE używali broni podczas ponad tuzina zatrzymań związanych z pojazdami, w których co najmniej cztery osoby zginęły, a inne zostały ranne. We wrześniu ICE nakazało ograniczyć pościgi z dużą prędkością i dopuścić zatrzymywanie pojazdów jedynie przez odpowiednio przeszkolonych funkcjonariuszy.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Ukraina uderzyła w dwa centra danych Yandexu; Sasowo wyłączone, Kaługa uszkodzona</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/ukraina-uderzyla-w-dwa-centra-danych-yandexu-sasowo-wylaczone-kaluga-uszkodzona-217</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/217</guid>
      <pubDate>Fri, 09 Oct 2026 17:32:10 GMT</pubDate>
      <description>Ukraina drugi dzień z rzędu uderzyła dronami w centra danych rosyjskiego koncernu technologicznego Yandex. 9 października zaatakowane zostało centrum w obwodzie kałuskim; Yandex przekazał, że kilka jego modułów zostało całkowicie wyłączonych. Dzień wcześniej atak dronów wyłączył centrum Yandexu w Sasowie w obwodzie riazańskim. Po pierwszym uderzeniu firma informowała, że nadal ocenia skalę zniszczeń i nie jest w stanie przesądzić, czy uszkodzony sprzęt w Sasowie będzie można przywrócić do działania. W tym centrum znajdują się dwa z trzech superkomputerów Yandexu wykorzystywanych do rozwijania modeli sztucznej inteligencji; firma nie potwierdziła, czy same superkomputery zostały uszkodzone. Yandex zgłaszał również niedostępność części swoich usług i prowadził ocenę szkód na miejscu. Prezydent Wołodymyr Zełenski nie wskazywał początkowo Yandexu z nazwy, ale mówił, że Ukraina odpowiada symetrycznie na rosyjskie ataki na ukraińskie centra danych. Drugie uderzenie nastąpiło w ramach znacznie większej fali ukraińskich ataków dronowych: rosyjskie Ministerstwo Obrony twierdziło, że od późnego czwartku do piątku obrona przeciwlotnicza przechwyciła 505 ukraińskich dronów. Gubernator obwodu kałuskiego Władisław Szapsza poinformował o dziewięciu osobach rannych w atakach dronowych na region, nie przypisując jednak tych obrażeń konkretnie do uderzenia w centrum Yandexu. Ataki na Yandex wpisują się w rozszerzanie wojny powietrznej na infrastrukturę cyfrową: rosyjskie uderzenia obejmowały wcześniej ukraińskie sieci telekomunikacyjne i centra danych, a Ukraina przedstawia własne uderzenia jako odpowiedź na te działania.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Policja nie potwierdza „krwawego piątku”; ponad 10 tys. kontroli i kolejne zatrzymania</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/policja-nie-potwierdza-krwawego-piatku-ponad-10-tys-kontroli-i-kolejne-zatrzymania-216</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/216</guid>
      <pubDate>Fri, 09 Oct 2026 09:19:00 GMT</pubDate>
      <description>Po dwóch poważnych atakach w szkołach na Mazowszu oraz kolejnych groźbach publikowanych przez nastolatków w internecie wśród uczniów i rodziców zaczęły krążyć ostrzeżenia przed rzekomym „krwawym piątkiem”, czyli skoordynowaną falą kolejnych ataków. W Ostrołęce 19-letni uczeń zaatakował osoby w szkole i poza nią, a rannych zostało dziewięć osób; w późniejszym postępowaniu przedstawiono mu dziewięć zarzutów, a śledczy badali również ładunek wybuchowy domowej konstrukcji znaleziony w jego plecaku. Dzień później w Leszczydole-Nowinach 15-letni były uczeń zaatakował pracowników szkoły; zmarła 37-letnia woźna, a ranni zostali nauczycielka i dyrektor, który obezwładnił napastnika. W nocy z 8 na 9 października służby weryfikowały pogłoski o internetowym challenge'u, ale rano Polska Policja poinformowała, że dotychczas nic nie wskazuje na to, by takie zorganizowane wydarzenie rzeczywiście istniało. Jednocześnie policja nie przerwała działań: funkcjonariusze w całym kraju reagowali na zgłoszenia, a Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości monitorowało sieć. W porannym bilansie Komenda Główna Policji podała ponad 10 tys. skontrolowanych placówek, 13 zdarzeń uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa i 10 zatrzymanych osób, z których większość miała odpowiadać za kierowanie gróźb karalnych. Liczby te nie były bilansem końcowym, ponieważ później napływały informacje o kolejnych zatrzymaniach w różnych miastach. W Szczytnie zatrzymano 16-latka po rozpowszechnieniu filmu z groźbami ataku na szkołę i konkretne osoby; według policji nastolatek twierdził, że zrobił to dla żartu. W Przasnyszu zatrzymano 17-latka podejrzewanego o autorstwo wygenerowanego przy użyciu AI filmu, w którym sztuczny głos zapowiadał atak na liceum i kolejne podobne zdarzenia; policja zastrzegała, że autorstwo zatrzymanego nie było jeszcze potwierdzone. W Ełku zatrzymano 17-latka w związku z opublikowanymi w sieci groźbami przeprowadzenia ataku. W Mszczonowie policja zatrzymała 15-latka, który miał grozić innym osobom pozbawieniem życia; przy nastolatku zabezpieczono ostre narzędzie. W Józefowie zatrzymano 14-latka, który według policji planował przynieść do szkoły nóż; interwencję uruchomiło zgłoszenie innego ucznia, a o dalszym losie nastolatka ma zdecydować sąd rodzinny. W Pruszkowie zatrzymano dwóch 15-latków, którzy mieli umieścić w mediach społecznościowych nagranie z groźbami pozbawienia życia innych osób. Na warszawskim Bemowie zatrzymano 13-latka po opublikowaniu na grupie klasowej zdjęcia noża i grożeniu innemu uczniowi; chłopiec miał tłumaczyć, że zrobił to „z głupoty”. Na Mokotowie zatrzymano 14-latka, który przyszedł do szkoły z nożem, a w warszawskim Śródmieściu 16-latka, w którego plecaku znaleziono nóż typu balisong; w przypadku 16-latka dostępny materiał nie przesądza, że planował atak. Jedna z interwencji w Krakowie okazała się fałszywym alarmem: zgłoszony jako osoba z tasakiem 10-latek miał halloweenowy strój, a przedmiot był plastikową zabawką; do ataku nie doszło i nikogo nie zatrzymano. Część szkół na Mazowszu odwołała zajęcia lub ograniczyła ich prowadzenie, a przy wielu placówkach pojawiły się dodatkowe patrole policji i straży miejskiej. Materiały opisują również silny niepokój uczniów i rodziców oraz pytania o pozostawianie dzieci w domach. Dostępne źródła potwierdzają więc realne ataki, realne groźby i liczne interwencje, ale nie potwierdzają tezy, że były one elementami jednej skoordynowanej akcji nazwanej w internecie „krwawym piątkiem”.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Alkohol, najem, CPK i internet. 16 ustaw, które Sejm uchwalił jednego wieczoru</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/alkohol-najem-cpk-i-internet-16-ustaw-ktore-sejm-uchwalil-jednego-wieczoru-215</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/215</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 21:22:20 GMT</pubDate>
      <description>166 głosowań nie oznacza 166 nowych ustaw. Do późnego wieczora Sejm uchwalił 16 ustaw — od nocnej sprzedaży alkoholu i najmu krótkoterminowego po blokowanie nielegalnych treści, CPK, przejazdy kolejowe i pomoc dla poszkodowanych w „Czystym Powietrzu”. Sprawdzamy, co realnie się zmienia, kto może zyskać i gdzie zaczynają się znaki zapytania.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Daleszyce: 56-letni Włoch zginął od wystrzału po zakończonym polowaniu</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/daleszyce-56-letni-wloch-zginal-od-wystrzalu-po-zakonczonym-polowaniu-214</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/214</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 21:10:31 GMT</pubDate>
      <description>W Daleszycach w woj. świętokrzyskim zginął 56-letni obywatel Włoch, który wcześniej uczestniczył w polowaniu. Według informacji przekazanych przez st. asp. Jacka Borka z Komendy Miejskiej Policji w Kielcach mężczyzna po zakończeniu polowania podszedł do tyłu swojego pojazdu, skąd miał wypuścić psy myśliwskie i zabrać broń; podczas tych czynności doszło do wystrzału z broni myśliwskiej. 56-latek zginął na miejscu. Polskie Radio 24 podaje, że zdarzenie nastąpiło po godz. 15 na terenie jednego z kół łowieckich. Policja pod nadzorem prokuratury ustala dokładny przebieg zdarzenia, a ciało zmarłego zabezpieczono do dalszych badań. Jedną z głównych hipotez rozważanych przez śledczych jest nieszczęśliwy wypadek. Żaden ze świadków, którzy zawiadomili służby, nie widział samego momentu wystrzału, dlatego okoliczności zdarzenia mają być odtwarzane z udziałem biegłego z zakresu balistyki. Dostępne materiały nie ustalają, w jaki dokładnie sposób broń wypaliła ani nie przesądzają odpowiedzialności którejkolwiek osoby.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Norwegia: awaria Telenoru zatrzymała pociągi i zakłóciła połączenia alarmowe</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/norwegia-awaria-telenoru-zatrzymala-pociagi-i-zaklocila-polaczenia-alarmowe-213</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/213</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 21:03:07 GMT</pubDate>
      <description>Awaria sieci komórkowej Telenor rozpoczęła się 8 października o godz. 15:15 i spowodowała problemy z połączeniami głosowymi w całej Norwegii. Zakłócenia objęły także połączenia alarmowe, utrudniając przyjmowanie zgłoszeń przez policję, straż pożarną i pogotowie ratunkowe. Problemy odczuwali również użytkownicy innych sieci podczas połączeń związanych z numerami Telenoru. Z powodu problemów z łącznością wstrzymano ruch kolejowy w całym kraju; pociągi skierowano do najbliższych stacji, ponieważ bez pewnego kontaktu ze służbami ratunkowymi dalsza jazda została uznana za zagrożenie dla bezpieczeństwa. Same pociągi były sprawne, a zatrzymanie wynikało z problemów komunikacyjnych, nie z awarii taboru. Policja uruchomiła procedury kryzysowe, a w Oslo przed komisariatami mieli dyżurować umundurowani funkcjonariusze, by mieszkańcy mogli zgłaszać potrzebę interwencji osobiście. Część placówek pogotowia apelowała do osób potrzebujących pomocy o osobiste zgłaszanie się do placówek. Telenor poinformował wieczorem, że połączenia głosowe działały już normalnie od godz. 17:25, choć operator nadal ustalał przyczynę awarii i zapowiedział dalsze monitorowanie sieci. W czasie publikacji nie była znana przyczyna usterki; Telenor przekazywał, że nic nie wskazywało na atak hakerski.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Anne Carson dostała literackiego Nobla za tworzenie nowych form współczesnej literatury</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/anne-carson-dostala-literackiego-nobla-za-tworzenie-nowych-form-wspolczesnej-literatury-212</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/212</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 20:53:08 GMT</pubDate>
      <description>Kanadyjska poetka, eseistka i tłumaczka Anne Carson została laureatką Literackiej Nagrody Nobla 2026. Akademia Szwedzka nagrodziła ją za „śmiałą i pomysłową twórczość”, która w dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy dla współczesnej literatury. 76-letnia Carson łączy w swoich książkach poezję, prozę, esej i przekład, a ważnym źródłem jej twórczości pozostaje literatura starożytnej Grecji. Jest klasycystką i tłumaczką greckich autorów, a jej dorobek obejmuje ponad 20 książek. Do najbardziej znanych dzieł Carson należą m.in. „Autobiography of Red” i „The Beauty of the Husband”; jej twórczość wielokrotnie przekracza tradycyjne granice między gatunkami literackimi. Nagroda w 2026 r. wynosi 12 mln koron szwedzkich. Stała sekretarz Akademii Szwedzkiej Ingrid Carlberg przekazała, że Carson była bardzo zaskoczona wiadomością o przyznaniu Nobla i w chwili rozmowy przebywała na Islandii. Sama pisarka, pytana o reakcję, określiła przyznanie jej nagrody jako „szalone”. Al Jazeera podaje również, że Carson w 2024 r. ujawniła, iż choruje na chorobę Parkinsona.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Sejm uchwalił nocny zakaz sprzedaży alkoholu od 22 do 6 w całej Polsce</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/sejm-uchwalil-nocny-zakaz-sprzedazy-alkoholu-od-22-do-6-w-calej-polsce-211</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/211</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 20:34:17 GMT</pubDate>
      <description>Sejm uchwalił ustawę przewidującą ogólnopolski zakaz sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży w godzinach od 22 do 6. Zakaz ma objąć m.in. sklepy i stacje paliw, natomiast sprzedaż w lokalach gastronomicznych pozostanie możliwa. Gminy będą mogły dodatkowo rozszerzyć ograniczenie na godziny 21-22 oraz 6-9. Ustawa przewiduje również całkowity zakaz reklamy i promocji napojów alkoholowych, w tym piwa, a za jego naruszenie ma grozić grzywna od 30 tys. do 1 mln zł albo kara ograniczenia wolności. Sprzedawca, który będzie miał wątpliwości co do pełnoletności kupującego, ma obowiązkowo zweryfikować jego wiek, a w razie braku dokumentu odmówić sprzedaży. Opakowania alkoholu o pojemności do 300 ml mają być wykonane ze szkła albo metalu i zawierać ostrzeżenia dotyczące m.in. ciąży, prowadzenia pojazdów i spożywania alkoholu przez osoby niepełnoletnie. Ustawa podwaja także podstawowe opłaty za zezwolenia na detaliczną sprzedaż alkoholu: z 525 do 1050 zł dla alkoholi do 18 proc. oraz z 2100 do 4200 zł dla alkoholi powyżej 18 proc.. Sejm przyjął ponadto poprawki dotyczące definicji promocji oraz sprzedaży alkoholu na odległość. Ustawa ma teraz trafić do Senatu, a następnie do prezydenta; według dostępnych materiałów jej wejście w życie przewidziano na 1 stycznia 2027 r.. Źródła są zgodne, że za ustawą zagłosowało 400 posłów i czterech się wstrzymało, ale różnią się liczbą głosów przeciw: Polsat News podaje 9, natomiast RMF24 i Interia 29.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Policja wzmacnia patrole po pogłoskach o „krwawym piątku”; Wyszków odwołuje zajęcia</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/policja-wzmacnia-patrole-po-pogloskach-o-krwawym-piatku-wyszkow-odwoluje-zajecia-209</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/209</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 20:07:32 GMT</pubDate>
      <description>Wśród uczniów i rodziców w mediach społecznościowych rozpowszechniają się pogłoski o rzekomym „krwawym piątku” 9 października i możliwej kulminacji przemocy w szkołach. Dostępne materiały nie potwierdzają istnienia zorganizowanego planu ataków; Polsat News podał, że w ciągu dnia weryfikował informacje z grup rodzicielskich i żadna z nich się nie potwierdziła. W niezweryfikowanych przekazach pojawiają się twierdzenia o zamkniętej grupie internetowej, współdziałaniu sprawców i wytypowanych szkołach, ale policja zachowuje ostrożność wobec łączenia tych pogłosek z wcześniejszymi atakami. Policja w Wyszkowie przekazała, że doniesienia badają funkcjonariusze wydziału kryminalnego wspólnie z policjantami zajmującymi się cyberprzestępczością. Komendant Główny Policji Marek Boroń zapowiedział, że od rana 9 października policjanci będą obecni przy szkołach podstawowych i średnich oraz pozostaną w kontakcie z dyrekcjami i samorządami. Boroń zaapelował do uczniów i dorosłych, aby informacje o możliwych planach przemocy zgłaszać nauczycielom, pedagogom lub policji, która ma je weryfikować. Wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski ogłosił osobno, że 9 października odwołane będą zajęcia we wszystkich publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych w gminie Wyszków. Policja podkreśliła, że decyzja dotycząca szkół w gminie Wyszków zapadła wcześniej i nie była skutkiem późniejszych pogłosek o „krwawym piątku”. Wzrost obaw nastąpił po ostatnich atakach w szkołach na Mazowszu, a Boroń przekazał, że po zdarzeniu w Ostrołęce liczba podobnych zgłoszeń wyraźnie wzrosła.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Sierpc: 17-latek z dwoma nożami usłyszał zarzut gróźb karalnych</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/sierpc-17-latek-z-dwoma-nozami-uslyszal-zarzut-grozb-karalnych-208</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/208</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 19:54:55 GMT</pubDate>
      <description>Zatrzymany w Sierpcu 17-latek usłyszał zarzut kierowania gróźb karalnych, a Prokuratura Rejonowa w Sierpcu wystąpiła do sądu o jego tymczasowe aresztowanie. Według policji nastolatek miał wcześniej mówić rówieśnikom, że 7 października „zrobi coś złego w szkole”. O niepokojących wypowiedziach uczniowie poinformowali nauczyciela, który przekazał sprawę policji. Funkcjonariusze zatrzymali 17-latka rano 7 października w jego miejscu zamieszkania, zanim doszło do zapowiadanego zdarzenia w szkole. Podczas przeszukania zabezpieczyli należącą do niego saszetkę z dwoma nożami. Policja podała również, że w telefonie nastolatka znaleziono historię wyszukiwania informacji dotyczących planowanego ataku. Burmistrz Sierpca Jarosław Perzyński przekazał, że zatrzymany jest uczniem trzeciej klasy jednej z miejscowych szkół średnich i nie ujawnił nazwy placówki, aby jej nie stygmatyzować. 17-latek pozostaje zatrzymany, a posiedzenie sądu dotyczące wniosku o tymczasowe aresztowanie ma odbyć się najprawdopodobniej 9 października. Dostępne materiały nie przesądzają, że nastolatek podjął próbę przeprowadzenia ataku; potwierdzone są jego zapowiedzi, zabezpieczenie noży i wyszukiwania znalezione w telefonie.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Nicolás Maduro i Cilia Flores oskarżeni w USA o spisek w celu stosowania tortur</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/nicolas-maduro-i-cilia-flores-oskarzeni-w-usa-o-spisek-w-celu-stosowania-tortur-207</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/207</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 19:46:07 GMT</pubDate>
      <description>Prokuratorzy federalni w Nowym Jorku ujawnili uzupełniony akt oskarżenia, w którym Nicolás Maduro i jego żona Cilia Flores zostali oskarżeni o spisek w celu stosowania tortur. Nowy zarzut dołączono do prowadzonej już przeciwko nim sprawy dotyczącej m.in. narkoterroryzmu, przemytu kokainy i przestępstw związanych z bronią. Według aktu oskarżenia system represji działał od co najmniej 1999 do 2025 r. i wykorzystywał wenezuelskie struktury wojskowe, wywiadowcze oraz organy ścigania do zatrzymywania i torturowania osób uznawanych za przeciwników władz. Prokuratura zarzuca, że stosowane metody obejmowały m.in. rażenie prądem, podduszanie, gwałt, przymusową nagość, długotrwałą izolację, głodzenie, cele karne i groźby wobec rodzin zatrzymanych. Akt oskarżenia przypisuje Maduro zatwierdzanie tortur wobec konkretnych osób, otrzymywanie informacji o traktowaniu więźniów oraz kierowanie systemem represji. Flores według prokuratury pomagała rozwijać ten system, miała wydawać polecenia dotyczące torturowania konkretnych osób i otrzymywać informacje o losie więźniów. W dokumentach opisano przypadki trzech obywateli USA, którzy według oskarżenia byli bici, rażeni prądem lub poddawani innym formom tortur; jeden z nich miał doznać trwałego uszkodzenia oka. Dyrektor FBI Kash Patel stwierdził ponadto, że reżim Maduro miał poddawać torturom ponad tuzin obywateli amerykańskich. Maduro i Flores przebywają w amerykańskim areszcie od stycznia 2026 r., gdy zostali schwytani przez siły USA w Caracas; nie przyznali się do wcześniejszych zarzutów dotyczących narkotyków i broni. Proces obojga jest planowany na czerwiec 2027 r., a ich obrońcy domagają się również oddalenia wcześniejszych zarzutów, powołując się m.in. na immunitet związany z pełnionymi funkcjami. Tego samego dnia sędzia odrzucił wniosek Flores o przeniesienie do aresztu domowego ze względów zdrowotnych. Już 7 października CBS, powołując się na źródła znające sprawę, informowało o przygotowywanych zarzutach dotyczących torturowania Amerykanów, a BBC powtórzyło te doniesienia; dzień później zarzut spisku w celu stosowania tortur został oficjalnie ujawniony.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Rząd przyspiesza ustawę o blokowaniu nielegalnych treści po atakach w szkołach</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/rzad-przyspiesza-ustawe-o-blokowaniu-nielegalnych-tresci-po-atakach-w-szkolach-206</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/206</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 19:37:46 GMT</pubDate>
      <description>Po atakach w szkołach w Ostrołęce i Leszczydole-Nowinach Donald Tusk zwołał naradę dotyczącą bezpieczeństwa i zapowiedział działania mające ograniczyć ryzyko kolejnych aktów przemocy. Premier powiedział, że władze obawiają się zjawiska naśladownictwa oraz wpływu przemocy rozpowszechnianej w internecie na młodych ludzi. Tusk przekazał, że 15-latek odpowiedzialny za śmiertelny atak pod Wyszkowem miał kask z kamerą i według informacji rządu zamierzał filmować swój czyn. Premier ponownie skrytykował styczniowe weto Karola Nawrockiego wobec wcześniejszej ustawy wdrażającej Akt o usługach cyfrowych, twierdząc, że państwo straciło w ten sposób możliwość szybkiego blokowania określonych nielegalnych treści. Po tym wecie rząd podzielił regulację na dwa projekty: ustawę wyznaczającą prezesa UKE na koordynatora usług cyfrowych Nawrocki podpisał 25 września, natomiast przepisy dotyczące nakazów ograniczania dostępu do nielegalnych treści nadal były procedowane w Sejmie. Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zapowiedział przyspieszenie prac nad drugim projektem, obejmującym m.in. szybsze reagowanie na treści nawołujące do przemocy i nienawiści oraz zachęcające do samobójstw lub samookaleczeń. Nawrocki, reagując na wydarzenia i krytykę premiera, złożył kondolencje rodzinie zabitej pracownicy szkoły oraz oświadczył, że ludzkiego dramatu nie należy wykorzystywać do politycznych ataków, a bezpieczeństwo Polaków jest podstawowym obowiązkiem państwa. Szef BBN Bartosz Grodecki zwrócił uwagę, że prezydent podpisał jedną z ustaw dotyczących DSA, i wskazał, że za bezpieczeństwo w szkołach i na ulicach odpowiada rząd. Nie jest to sprzeczne z informacją o styczniowym wecie: podpisana we wrześniu ustawa dotyczyła pierwszej części rozdzielonego pakietu, natomiast mechanizm blokowania treści znajduje się w drugim projekcie. Tusk skrytykował również wcześniejszy apel Nawrockiego o debatę nad szerszym dostępem do broni palnej, argumentując po szkolnych atakach, że większa dostępność broni zwiększałaby zagrożenie.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Kramatorsk: rosyjska bomba trafiła dwa autobusy. Zginęły co najmniej 33 osoby</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/kramatorsk-rosyjska-bomba-trafila-dwa-autobusy-zginely-co-najmniej-33-osoby-205</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/205</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 18:16:10 GMT</pubDate>
      <description>Rosyjskie uderzenie w Kramatorsku trafiło ulicę, po której kursowały dwa autobusy pasażerskie; najnowsze z podpiętych materiałów podają co najmniej 33 zabitych. Wcześniejsze publikacje informowały o co najmniej 30 ofiarach śmiertelnych, co pokazuje, że bilans wzrastał wraz z działaniami służb. W dostępnych materiałach powtarza się liczba 18 rannych. Policja ukraińska podała, że do uderzenia użyto kierowanej bomby szybującej, a materiały BBC i Al Jazeery opisują trafienie dwóch cywilnych autobusów. Według władz obwodu donieckiego autobusy przewoziły pasażerów, a po ataku wybuchł pożar pojazdów. Szef administracji obwodu donieckiego Wadym Fiłaszkin oskarżył Rosję o celowe atakowanie cywilów i stwierdził, że autobus pełen pasażerów był celem pozwalającym spowodować dużą liczbę ofiar. W związku z gwałtownym pogorszeniem sytuacji bezpieczeństwa władze nakazały wstrzymanie komunikacji publicznej w Kramatorsku i sąsiednim Słowiańsku. Al Jazeera podała, że Kramatorsk leży około 20 km od linii frontu i jest jednym z kluczowych ukraińskich miast w tej części Donbasu. Prezydent Wołodymyr Zełenski określił miejsce trafienia jako przystanek transportu publicznego i wezwał partnerów Ukrainy do konkretnych działań oraz dalszego wsparcia obronnego. Rosja w chwili publikacji materiałów nie przedstawiła komentarza dotyczącego tego konkretnego ataku.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Szamotuły: policjanci postrzelili 34-latka z nożem; ranna też osoba postronna</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/szamotuly-policjanci-postrzelili-34-latka-z-nozem-ranna-tez-osoba-postronna-204</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/204</guid>
      <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 17:36:04 GMT</pubDate>
      <description>Po godz. 15 policjanci interweniowali wobec 34-letniego mężczyzny z nożem w salonie fryzjerskim na rynku w Szamotułach. Według policji mężczyzna swoim zachowaniem wzbudzał poczucie zagrożenia, a po przyjeździe patrolu ruszył w stronę funkcjonariuszy i nie reagował na ich polecenia. Funkcjonariusze najpierw próbowali obezwładnić go za pomocą środka wykorzystującego energię elektryczną, lecz interwencja była nieskuteczna; następnie użyli broni palnej. 34-latek został postrzelony i ostatecznie obezwładniony w rejonie ul. Wronieckiej. Ze wstępnych informacji policji wynika, że podczas interwencji sam zranił się również nożem pod pachą. Policyjnym pociskiem została ranna także osoba postronna znajdująca się w pobliżu interwencji. Bankier.pl i Zero.pl podają, że poszkodowaną osobę postronną przewieziono do szpitala w Poznaniu, a RMF24 informuje, że do szpitala trafił również 34-latek. Polsat News, powołując się na Onet, podał, że osoba postronna została postrzelona w nogę. RMF24 podało po aktualizacji materiału, że wstępne badania 34-latka w szpitalu wykazały, iż znajdował się pod wpływem narkotyków. Policja informuje również, że mężczyzna był poszukiwany do osadzenia w zakładzie karnym w związku z wyrokiem dotyczącym sprawy narkotykowej, a dokładny przebieg interwencji jest nadal weryfikowany.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Toruń: Yomeykert S. skazany na 25 lat i miesiąc za zabójstwo i zgwałcenie Klaudii K.</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/torun-yomeykert-s-skazany-na-25-lat-i-miesiac-za-zabojstwo-i-zgwalcenie-klaudii-k-203</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/203</guid>
      <pubDate>Wed, 07 Oct 2026 22:22:20 GMT</pubDate>
      <description>Sąd Okręgowy w Toruniu uznał Yomeykerta S. za winnego zabójstwa 24-letniej Klaudii K. w związku ze zgwałceniem i wymierzył mu 25 lat więzienia. Za grożenie innej osobie otrzymał dodatkowo cztery miesiące, a kara łączna wyniosła 25 lat i jeden miesiąc pozbawienia wolności. Sąd zasądził również 250 tys. zł częściowego zadośćuczynienia na rzecz osób reprezentujących prawa pokrzywdzonej. Do ataku doszło w nocy z 11 na 12 czerwca 2025 r. w Parku Glazja w Toruniu; 24-latka doznała ciężkich obrażeń i zmarła 27 czerwca. Klaudia K. była doktorantką Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i pracowała także jako barmanka. Proces rozpoczął się 11 czerwca 2026 r. i toczył się z wyłączeniem jawności, natomiast 7 października sąd publicznie ogłosił wyrok bez przedstawiania uzasadnienia. W toku śledztwa oskarżony odmówił składania wyjaśnień, a biegli po obserwacji sądowo-psychiatrycznej uznali, że w chwili czynów miał zachowaną zdolność rozpoznania ich znaczenia i kierowania swoim postępowaniem. Wyrok nie jest prawomocny i może zostać zaskarżony. RMF24</description>
    </item>
    <item>
      <title>Henri B. Kagan i Kenso Soai dostali Nobla za przełom w asymetrycznej syntezie organicznej</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/henri-b-kagan-i-kenso-soai-dostali-nobla-za-przelom-w-asymetrycznej-syntezie-organicznej-201</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/201</guid>
      <pubDate>Wed, 07 Oct 2026 22:14:52 GMT</pubDate>
      <description>Henri B. Kagan i Kenso Soai otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w 2026 r. za odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej. Ich prace pomogły wyjaśnić, w jaki sposób może spontanicznie powstać homoquiralność, czyli dominacja jednej z dwóch lustrzanych form cząsteczek. Kagan w 1986 r. wykazał, że odpowiednie sterowanie reakcją może znacznie zwiększyć przewagę jednego enancjomeru nad drugim, ujawniając efekt nieliniowy. Soai w 1995 r. opisał reakcję wykorzystującą autokatalizę do wzmacniania niewielkiej początkowej asymetrii, a w 2003 r. uzyskał reakcję prowadzącą praktycznie do jednej lustrzanej formy produktu. Odkrycia obu chemików są istotne dla projektowania reakcji wykorzystywanych m.in. przy produkcji leków, ponieważ dwie lustrzane wersje tej samej cząsteczki mogą odmiennie oddziaływać z organizmem. Akademia podkreśliła również znaczenie tych badań dla zrozumienia chemicznego pochodzenia asymetrii charakterystycznej dla życia. Kagan ma 95 lat, a Soai 76 lat; część wczesnych wersji depeszy AP błędnie przypisała wiek 95 lat Soaiemu. Wartość Nagrody Nobla z chemii w 2026 r. wynosi 12 mln koron szwedzkich, które laureaci dzielą między siebie.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Ostrołęka: prokuratura potwierdza domowy ładunek wybuchowy w plecaku 19-latka</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/ostroleka-prokuratura-potwierdza-domowy-ladunek-wybuchowy-w-plecaku-19-latka-202</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/202</guid>
      <pubDate>Wed, 07 Oct 2026 22:10:27 GMT</pubDate>
      <description>Prokuratura poinformowała, że w plecaku 19-letniego ucznia, który zaatakował ludzi w Zespole Szkół Zawodowych nr 4 w Ostrołęce, znajdował się ładunek wybuchowy domowej konstrukcji. Prokurator krajowy Dariusz Korneluk powiedział, że ładunek „prawie został zdetonowany”. Według przekazanych przez niego informacji z plecaka znajdującego się w sali komputerowej zaczął wydobywać się dym, a nauczycielka i uczniowie wyrzucili go przez okno; Korneluk ocenił, że ich reakcja mogła uniemożliwić detonację. Ładunek został zabezpieczony, a sprawą zajmowali się policyjni pirotechnicy. Korneluk zapowiedział, że w związku z odkryciem ładunku dotychczasowa kwalifikacja prawna czynu jako usiłowania zabójstwa zostanie rozszerzona. W samym ataku 19-latek zranił dziewięć osób: pięcioro uczniów, dwoje nauczycieli i dwie osoby postronne. Poszkodowani trafili do szpitali w Ostrołęce i Łomży, a według przekazanych informacji ich życiu nie zagraża niebezpieczeństwo. Śledztwo trwa, a prokuratura zapowiedziała dalsze informacje dotyczące zabezpieczonego ładunku i przebiegu zdarzenia.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Trump o Irkucku: USA nie sądzą, by incydent był związany z bronią biologiczną</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/trump-o-irkucku-usa-nie-sadza-by-incydent-byl-zwiazany-z-bronia-biologiczna-200</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/200</guid>
      <pubDate>Wed, 07 Oct 2026 21:48:58 GMT</pubDate>
      <description>Donald Trump powiedział w Gabinecie Owalnym, że Stany Zjednoczone nie sądzą obecnie, by incydent związany ze śmiercią pracownicy instytutu przeciwdżumowego w Irkucku miał związek z bronią biologiczną. Prezydent zastrzegł, że sprawa jest nadal wyjaśniana i że USA oczekują od Rosji przekazania większej ilości informacji. Trump powiedział również, że Moskwa zapewnia Waszyngton, iż sytuacja jest pod kontrolą, choć sam zwrócił uwagę na ograniczoną przejrzystość rosyjskich władz. Sprawa dotyczy śmierci 28-letniej pracownicy Irkuckiego Instytutu Przeciwdżumowego, która według oficjalnych informacji zmarła na ciężkie zapalenie płuc o nieustalonej przyczynie. Doniesienia o tym, że wcześniej rozbiła probówkę zawierającą patogen dżumy płucnej, pochodzą z mediów i nie zostały oficjalnie potwierdzone. WHO podała, że Rosja poinformowała organizację o braku potwierdzonych przypadków dżumy w obwodzie irkuckim, ale nadal nie przekazała wystarczających danych, by przeprowadzić pełną ocenę ryzyka. Około 200 osób objęto wcześniej kwarantanną lub obserwacją, a rosyjski Rospotriebnadzor informował później, że nie wykryto wśród nich dżumy. Departament Stanu USA oficjalnie zwrócił się do rosyjskiego rządu o dodatkowe informacje dotyczące zdarzenia. Polskie Radio 24</description>
    </item>
    <item>
      <title>Maricarmen Abascal zmarła w wieku 87 lat; jej eksmisja wywołała protesty mieszkaniowe</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/maricarmen-abascal-zmarla-w-wieku-87-lat-jej-eksmisja-wywolala-protesty-mieszkaniowe-199</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/199</guid>
      <pubDate>Wed, 07 Oct 2026 21:42:11 GMT</pubDate>
      <description>Maricarmen Abascal, 87-letnia mieszkanka Madrytu, zmarła 7 października w szpitalu Gregorio Marañón, w którym przebywała od eksmisji przeprowadzonej 23 września. Seniorka została wówczas usunięta z mieszkania w dzielnicy Retiro, w którym mieszkała od 1956 r., i opuściła budynek na noszach. Jej eksmisja stała się symbolem hiszpańskiego kryzysu mieszkaniowego i wywołała demonstracje oraz inne protesty przeciw wysokim czynszom i eksmisjom, początkowo w Madrycie, a następnie także w innych częściach kraju. Informację o śmierci przekazał Sindicato de Inquilinas, który wspierał Abascal w sporze o mieszkanie. Przed jej śmiercią osiągnięto porozumienie, które miało umożliwić jej powrót do dotychczasowego lokalu po opuszczeniu szpitala, jednak do powrotu już nie doszło. Związek ocenił w swoim oświadczeniu, że rozwiązanie przyszło zbyt późno i określił wieloletni proces prowadzący do eksmisji jako wyniszczający dla seniorki. Dostępne materiały nie podają ustalonej medycznie przyczyny śmierci, dlatego nie ma podstaw, by przedstawiać eksmisję jako potwierdzoną przyczynę zgonu. Sprawa Abascal pozostawiła po sobie szerszy ruch protestacyjny, który skierował debatę publiczną w Hiszpanii na ochronę najemców i dostępność mieszkań.</description>
    </item>
    <item>
      <title>FBI zatrzymało 18-latka podejrzanego o plan ataku na Mall of America</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/fbi-zatrzymalo-18-latka-podejrzanego-o-plan-ataku-na-mall-of-america-198</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/198</guid>
      <pubDate>Wed, 07 Oct 2026 21:32:00 GMT</pubDate>
      <description>FBI zatrzymało 18-letniego Sheikhdoona Abdullahi Mohamuda, którego śledczy podejrzewają o przygotowywanie ataku na Mall of America w Bloomington w stanie Minnesota. Według śledczych atak miał zostać przeprowadzony 24 października z użyciem karabinu podczas odbywającego się w centrum festiwalu kultury Hmongów. Mohamud został aresztowany po zapłaceniu 600 dolarów za karabin AK-47 i 200 sztuk amunicji funkcjonariuszowi FBI działającemu pod przykrywką i podającemu się za członka Państwa Islamskiego. FBI obserwowało 18-latka od grudnia 2024 r., gdy w rozmowach z poufnym informatorem miał deklarować chęć wyjazdu za granicę, by dołączyć do Państwa Islamskiego lub somalijskiej grupy Al-Szabab. Według śledczych później zrezygnował z wyjazdu z powodów finansowych i skierował uwagę na atak w Stanach Zjednoczonych. Materiały podają też, że nagrał przysięgę wierności Państwu Islamskiemu i jego przywódcy oraz miał określać się jako aktywny członek tej organizacji. W środę stanął przed sądem federalnym w Minnesocie w związku z zarzutem dotyczącym przygotowywania ataku terrorystycznego. Obie publikacje przedstawiają niemal ten sam zestaw informacji, a RMF24 wskazuje PAP jako źródło, dlatego nie są traktowane jako dwa niezależne potwierdzenia wszystkich szczegółów.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Pożar Biedronki w Jastrzębiu-Zdroju: ponad 20 zastępów, ul. Niepodległości zamknięta</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/pozar-biedronki-w-jastrzebiu-zdroju-ponad-20-zastepow-ul-niepodleglosci-zamknieta-197</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/197</guid>
      <pubDate>Wed, 07 Oct 2026 21:26:34 GMT</pubDate>
      <description>W środę po godz. 20 wybuchł pożar budynku sklepu Biedronka przy ul. Niepodległości w Jastrzębiu-Zdroju. Do akcji skierowano co najmniej 20 zastępów straży pożarnej, w tym jednostki PSP i OSP. Według rzeczniczki śląskiej straży pożarnej ogień objął około 500 m² dachu, na którym znajdują się panele fotowoltaiczne. Wszystkie osoby przebywające w obiekcie opuściły go przed przyjazdem strażaków. Policja przekazała RMF FM, że nikt nie został poszkodowany. Ulica Niepodległości w rejonie pożaru została zablokowana dla ruchu. O godz. 22:56 pożar nie był jeszcze opanowany, a według RMF24 działania gaśnicze mogły potrwać do rana.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Christa Pike jest przytomna i mówi po nieudanej egzekucji, podają prawnicy</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/christa-pike-jest-przytomna-i-mowi-po-nieudanej-egzekucji-podaja-prawnicy-196</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/196</guid>
      <pubDate>Wed, 07 Oct 2026 17:22:18 GMT</pubDate>
      <description>Christa Pike odzyskała świadomość i jest w stanie mówić po nieudanej próbie wykonania kary śmierci w Tennessee, poinformowali jej prawnicy 6 października. Pike nadal przebywa w szpitalu i otrzymuje intensywną opiekę medyczną, a jej rokowania pozostają niejasne i według prawników czeka ją co najmniej długa rekonwalescencja. Jej obrońcy twierdzą, że doznała poważnych obrażeń obu ramion i mimo tego pozostaje przykuta kajdankami do szpitalnego łóżka. Próba egzekucji odbyła się 30 września w Riverbend Maximum Security Institution w Nashville; po niepowodzeniu Pike została przewieziona do placówki medycznej. Publikacje podają, że podczas procedury otrzymała dwie dawki pentobarbitalu, które nie doprowadziły do jej śmierci. Jeszcze kilka dni wcześniej prawnicy informowali, że Pike pozostaje nieprzytomna i jest podłączona do respiratora, więc najnowsze oświadczenie dokumentuje wyraźną poprawę jej stanu. Tennessee Department of Correction potwierdził, że Pike nadal jest hospitalizowana, ale odmówił przekazywania szczegółów medycznych ze względu na przepisy o prywatności. Prawnicy domagają się zabezpieczenia dokumentów, igieł, leków i innych dowodów związanych z nieudaną egzekucją, aby ustalić jej dokładny przebieg. Po zdarzeniu gubernator Bill Lee wstrzymał kolejne egzekucje w Tennessee i zarządził niezależny przegląd procedury.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Atak w szkole w Ostrołęce: siedem osób rannych, zatrzymano 19-letniego ucznia</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/atak-w-szkole-w-ostrolece-siedem-osob-rannych-zatrzymano-19-letniego-ucznia-195</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/195</guid>
      <pubDate>Wed, 07 Oct 2026 10:18:42 GMT</pubDate>
      <description>W Zespole Szkół Zawodowych nr 4 w Ostrołęce doszło 7 października przed południem do ataku, w którym według najnowszych informacji policji rannych zostało siedem osób. Dwie z poszkodowanych osób mają poważniejsze obrażenia. Policja zatrzymała 19-letniego ucznia tej szkoły podejrzewanego o dokonanie ataku. Według informacji przekazanej przez podinsp. Katarzynę Kucharską z Komendy Wojewódzkiej Policji w Radomiu 19-latek został zatrzymany w okolicach plaży miejskiej. RMF FM podało, że napastnik miał nóż, którym atakował inne osoby, a wśród rannych są głównie uczniowie oraz jedna nauczycielka. Wcześniejsze doniesienia mówiły o co najmniej dwóch poszkodowanych, a Gazeta.pl informowała wstępnie o pięciu rannych; późniejsza informacja policji wskazała siedem osób. Po ataku sprawca opuścił teren szkoły i był poszukiwany, zanim policja poinformowała o jego zatrzymaniu. Motyw działania 19-latka nie jest obecnie znany, a policja ustala dokładny przebieg i okoliczności zdarzenia.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Paramount przejął Warner Bros. Discovery; transakcja z długiem sięga 111 mld USD</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/paramount-przejal-warner-bros-discovery-transakcja-z-dlugiem-siega-111-mld-usd-194</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/194</guid>
      <pubDate>Tue, 06 Oct 2026 20:25:53 GMT</pubDate>
      <description>Paramount Skydance sfinalizował 6 października przejęcie Warner Bros. Discovery, a połączona grupa działa pod nazwą Skydance. Transakcja łączy pod jednym właścicielem m.in. studia Paramount Pictures i Warner Bros., serwisy Paramount+ i HBO Max oraz stacje i marki obejmujące CBS, CNN i HBO W publikacjach pojawiają się kwoty 81 mld oraz około 110–111 mld USD; DW wyjaśnia, że około 81 mld USD odpowiada cenie przejęcia, natomiast niemal 111 mld USD uwzględnia również przejęte zadłużenie Warner Bros. Discovery. David Ellison pozostaje prezesem i dyrektorem generalnym Skydance, a były szef Mattela Ynon Kreiz został współdyrektorem generalnym odpowiedzialnym m.in. za bieżące operacje i integrację przedsiębiorstw Finalizacja nastąpiła po miesiącach sporów regulacyjnych i prawnych, w tym postępowaniu prowadzonym przez 12 amerykańskich stanów, zakończonym ugodą umożliwiającą zamknięcie transakcji Jednym z warunków ugody jest utworzenie rady ds. niezależności redakcyjnej dla CNN i CBS News Skydance zobowiązał się także do określonej skali produkcji kinowej, w tym co najmniej 30 filmów rocznie w pierwszych dwóch latach po transakcji Połączenie kończy rywalizację o Warner Bros. Discovery, w której wcześniej uczestniczył Netflix, i tworzy jeden z największych koncernów filmowych, telewizyjnych, informacyjnych i streamingowych na świecie.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Francis Halzen dostał Nobla z fizyki za IceCube i odkrycie wysokoenergetycznych neutrin</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/francis-halzen-dostal-nobla-z-fizyki-za-icecube-i-odkrycie-wysokoenergetycznych-neutrin-193</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/193</guid>
      <pubDate>Tue, 06 Oct 2026 20:00:51 GMT</pubDate>
      <description>Francis Halzen został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 2026 r. za decydujący wkład w obserwatorium IceCube oraz odkrycie wysokoenergetycznych neutrin pochodzenia astrofizycznego. Belgijski fizyk, związany z University of Wisconsin–Madison, przez dekady rozwijał koncepcję wykorzystania antarktycznego lodu do rejestrowania niezwykle rzadkich oddziaływań neutrin. Pierwszą koncepcję takiego detektora na biegunie południowym Halzen przedstawił w 1988 r.. IceCube wykorzystuje około kilometra sześciennego antarktycznego lodu i tysiące czujników światła, które rejestrują błyski powstające przy rzadkich zderzeniach neutrin z materią. Obserwatorium umożliwiło badanie wysokoenergetycznych neutrin docierających z odległych obszarów Wszechświata i otworzyło nowy sposób obserwowania kosmicznych źródeł energii. Przewodniczący Komitetu Noblowskiego ds. Fizyki Mark Pearce podkreślił, że naukowa wizja i wytrwałość Halzena utorowały drogę nowemu rodzajowi astronomii. Halzen zaznaczył po ogłoszeniu decyzji, że IceCube jest efektem pracy dużego międzynarodowego zespołu naukowców i inżynierów. Wysokość nagrody w 2026 r. wynosi 12 mln koron szwedzkich, a ponieważ Halzen jest jedynym laureatem w tej kategorii, cała kwota przypada jemu.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Polska U-21 awansowała na Euro 2027 jako najlepszy zespół z drugich miejsc</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/polska-u-21-awansowala-na-euro-2027-jako-najlepszy-zespol-z-drugich-miejsc-192</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/192</guid>
      <pubDate>Tue, 06 Oct 2026 19:42:38 GMT</pubDate>
      <description>Reprezentacja Polski U-21 awansowała bezpośrednio na mistrzostwa Europy 2027 jako najlepszy zespół spośród drużyn, które zajęły drugie miejsca w grupach eliminacyjnych. Polacy musieli czekać na wtorkowe wyniki po poniedziałkowej porażce 2:6 z Włochami, która zepchnęła ich na drugie miejsce w grupie E. Kluczowe okazało się zwycięstwo Grecji nad Irlandią Północną tylko 1:0; Niemcy pokonali Gruzję 2:0, dzięki czemu wyniki grupy F nie odebrały Polsce bezpośredniego awansu. Polska wyprzedziła Grecję w klasyfikacji drugich zespołów, a Polsat Sport wskazuje, że przy równej sytuacji zdecydowała większa liczba zdobytych bramek – 20 do 19. Tym samym drużyna Jerzego Brzęczka uniknęła listopadowych baraży. Po potwierdzeniu awansu selekcjoner ocenił, że wcześniejsza wysoka porażka z Włochami powinna być dla zespołu ważną lekcją i impulsem do wyciągnięcia wniosków. Losowanie grup turnieju finałowego zaplanowano na 26 listopada.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Kancelaria Prezydenta: 14 osób odesłało odznaczenia w pierwszym roku kadencji Nawrockiego</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/kancelaria-prezydenta-14-osob-odeslalo-odznaczenia-w-pierwszym-roku-kadencji-nawrockiego-191</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/191</guid>
      <pubDate>Tue, 06 Oct 2026 19:26:50 GMT</pubDate>
      <description>W pierwszym roku urzędowania Karola Nawrockiego 14 osób odesłało do Kancelarii Prezydenta przyznane im odznaczenia państwowe. Kancelaria wskazała, że chodziło o wyróżnienia nadane w latach 1984–2026, m.in. Order Odrodzenia Polski, Order Zasługi RP, Krzyż Zasługi, Krzyż Wolności i Solidarności, Medal za Długoletnią Służbę oraz Gwiazdę Iraku. Wśród osób, które odesłały odznaczenia, wymieniono m.in. byłego premiera Ukrainy Wołodymyra Hrojsmana, ambasadora Wasyla Bodnara, Igora Żółkiewa, Andrija Sybihę i Kyryła Budanowa. Odznaczenia odesłali również Polacy, w tym osoba z Brązowym Krzyżem Zasługi, posiadacz Krzyża Wolności i Solidarności, znany aktor ze Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz historyk i opozycjonista z czasów PRL. Kancelaria podała, że przypadki nie miały jednej wspólnej podstawy; części zwrotów towarzyszył protest przeciwko odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego, a część odznaczeń przesłano bez szerszego uzasadnienia. Samo odesłanie odznaki nie powoduje prawnej utraty odznaczenia: jeśli dana osoba nie została go formalnie pozbawiona, nadal pozostaje osobą odznaczoną. Dostępne publikacje opierają te ustalenia na informacjach Kancelarii Prezydenta przekazanych pierwotnie mediom, dlatego nie stanowią kilku niezależnych potwierdzeń tego samego zestawu danych.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Irkuck: zmarła pracownica instytutu dżumy; badania nie potwierdziły zakażenia</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/irkuck-zmarla-pracownica-instytutu-dzumy-badania-nie-potwierdzily-zakazenia-190</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/190</guid>
      <pubDate>Tue, 06 Oct 2026 19:22:52 GMT</pubDate>
      <description>28-letnia Daria Szypiłowa, pracownica Irkuckiego Instytutu Przeciw Dżumie Syberii i Dalekiego Wschodu, zmarła 2 października po chorobie określanej przez rosyjskie władze jako zapalenie płuc o nieustalonej etiologii. Rospotrebnadzor przekazał, że rozszerzone badania nie wykazały u kobiety drobnoustrojów związanych z jej pracą, a u osób mających z nią kontakt nie potwierdzono dżumy. Około 200 osób, które mogły mieć kontakt z pracownicą, objęto obserwacją medyczną lub izolacją, a w części placówek medycznych wprowadzono środki kwarantannowe. Niezależny portal People of Baikal podał, że kobieta mogła wcześniej rozbić w laboratorium probówkę zawierającą bakterie dżumy, lecz rosyjskie władze zaprzeczają, by w instytucie odnotowano wypadek z niebezpiecznymi patogenami. Rospotrebnadzor poinformował również o wykryciu wśród kontaktów dwóch przypadków COVID-19 i dwóch zakażeń rinowirusem, bez innych wykrytych chorób zakaźnych. WHO oceniła ryzyko rozprzestrzenienia się ewentualnej dżumy poza Rosję jako bardzo niskie i wskazała, że nie ma obecnie oznak transmisji wśród kontaktów zmarłej. USA monitorują sytuację; sekretarz stanu Marco Rubio wezwał Rosję do większej przejrzystości, a Donald Trump zadeklarował gotowość udzielenia pomocy. Przyczyna śmierci Szypiłowej oraz to, czy doszło do ekspozycji zawodowej w laboratorium, pozostają niewyjaśnione.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Siły rządu Jemenu rozpoczęły ofensywę nad Bab al-Mandab; kontrola Dhubab jest sporna</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/sily-rzadu-jemenu-rozpoczely-ofensywe-nad-bab-al-mandab-kontrola-dhubab-jest-sporna-189</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/189</guid>
      <pubDate>Mon, 05 Oct 2026 19:25:17 GMT</pubDate>
      <description>Siły lojalne wobec uznawanego międzynarodowo rządu Jemenu rozpoczęły dużą ofensywę przeciw Huti na zachodnim wybrzeżu, wspieraną z powietrza przez koalicję pod wodzą Arabii Saudyjskiej. Rządowe i saudyjskie źródła ogłosiły odzyskiwanie pozycji wokół strategicznej cieśniny Bab al-Mandab, jednak zakres faktycznej kontroli pozostaje częściowo sporny. BBC podało, powołując się na jemeńskie wojsko, że National Shield, Giants Brigades i Tihama Resistance zajęły Mokhę, a wcześniej siły rządowe przejęły lotnisko w Dhubab. Według jemeńskich urzędników siły rządowe odzyskały Dhubab oraz miejscowości Bab i Hadeid, a świadkowie widzieli wjeżdżające tam czołgi i oddziały rządowe. Kontrola Dhubab jest kwestionowana: BBC opisuje rządowe twierdzenie o oblężeniu bojowników Huti w mieście, podczas gdy media kontrolowane przez Huti zaprzeczają, by siły rządowe poczyniły tam postępy. Koalicja saudyjska informuje o intensywnym wsparciu lotniczym; podaje udział 100 myśliwców i zniszczenie setek celów Huti, a mówi o całodobowym wsparciu i 324 zniszczonych „celach wysokiej wartości”. Ofensywa została ogłoszona jako operacja „Yemen Dawn”, której deklarowanym celem jest odzyskanie terenów zajętych przez Huti, w tym docelowo Sany. Kontratak następuje po wrześniowych zdobyczach Huti na wybrzeżu Morza Czerwonego, obejmujących m.in. Mokhę i obszary dające im kontrolę nad jemeńską stroną Bab al-Mandab.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Hiszpania: Sánchez rozpisał przedterminowe wybory parlamentarne po porażce ws. mieszkalnictwa</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/hiszpania-sanchez-rozpisal-przedterminowe-wybory-parlamentarne-po-porazce-ws-mieszkalnictwa-188</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/188</guid>
      <pubDate>Mon, 05 Oct 2026 18:31:28 GMT</pubDate>
      <description>Premier Hiszpanii Pedro Sánchez ogłosił przedterminowe wybory parlamentarne na 29 listopada, kilka miesięcy przed planowanym końcem kadencji. Decyzja nastąpiła po piątkowym odrzuceniu przez parlament dwóch rządowych dekretów dotyczących kryzysu mieszkaniowego, obejmujących m.in. ochronę części najemców przed eksmisją i regulacje rynku najmu. Sánchez powiedział, że aby przeprowadzić kolejne reformy, jego obóz potrzebuje odnowienia poparcia wyborców i szerszej progresywnej większości w parlamencie. Porażce rządu towarzyszyły masowe protesty w Madrycie i innych miastach, których uczestnicy domagali się tańszych mieszkań i większej ochrony najemców. Presję społeczną zwiększyła szeroko komentowana eksmisja 87-letniej mieszkanki Madrytu po znacznym wzroście czynszu. Sánchez kieruje od 2023 r. mniejszościową koalicją PSOE i Sumar, zależną przy głosowaniach od poparcia mniejszych ugrupowań. W wystąpieniu premier przedstawił nadchodzące wybory jako decyzję o przyszłym kierunku kraju i starcie między szerszą większością progresywną a prawicą i skrajną prawicą. Formalne rozwiązanie Kortezów i rozpisanie wyborów ma zostać przeprowadzone zgodnie z procedurą po nadzwyczajnym posiedzeniu rządu.</description>
    </item>
    <item>
      <title>RCB omyłkowo wysłało alert dla woj. lubelskiego także do mieszkańców Lubuskiego</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/rcb-omylkowo-wyslalo-alert-dla-woj-lubelskiego-takze-do-mieszkancow-lubuskiego-187</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/187</guid>
      <pubDate>Mon, 05 Oct 2026 18:04:49 GMT</pubDate>
      <description>W poniedziałek około godz. 18:30 Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało alert dotyczący rosyjskiego ataku powietrznego na Ukrainę, informując, że sytuacja jest monitorowana i w polskiej przestrzeni operuje lotnictwo. Ostrzeżenie było przeznaczone dla osób przebywających w województwie lubelskim, jednak przez pomyłkę zostało skierowane również do odbiorców w województwie lubuskim. RCB oficjalnie przyznało, że była to pomyłka po stronie Centrum, a rzecznik Piotr Błaszczyk potwierdził błąd w rozmowach z mediami. Około 15–18 minut po pierwszej wiadomości RCB rozesłało komunikat odwołujący zagrożenie i informujący, że na terenie Polski nie ma zagrożenia atakiem z powietrza. Centrum podkreśliło, że błędny alert mógł wywołać niepokój i skłonić mieszkańców Lubuskiego do podejmowania działań ochronnych. RCB przeprosiło odbiorców za pomyłkę, niepokój i utrudnienia spowodowane błędną wysyłką. Według rzecznika cytowanego przez WP był to pierwszy przypadek, gdy wiadomość przeznaczona dla jednego województwa została przez RCB omyłkowo skierowana do innego. Dostępne materiały nie podają jeszcze technicznej przyczyny błędnego skierowania wiadomości.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Flydubai: według śledczych współpilot planował rozbić samolot na lotnisku Ben Guriona</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/flydubai-wedlug-sledczych-wspolpilot-planowal-rozbic-samolot-na-lotnisku-ben-guriona-186</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/186</guid>
      <pubDate>Mon, 05 Oct 2026 16:40:28 GMT</pubDate>
      <description>Prokurator generalny ZEA oficjalnie poinformował, że współpilot rejsu Flydubai FZ1073 próbował przeprowadzić akt terrorystyczny: zaatakował kapitana toporkiem awaryjnym i usiłował przejąć sterowanie samolotem lecącym z Dubaju do Tel Awiwu. Nowe ustalenia przekazane CBS, ABC i NPR wskazują, że zamierzonym celem miało być lotnisko Ben Guriona; CBS podaje ponadto, że według izraelskiego urzędnika podejrzany planował atak jeszcze przed zatrudnieniem w Flydubai. BBC opisuje szerszą wersję, według której rozważanym celem było lotnisko Ben Guriona lub wieżowiec w Tel Awiwie. Szczegóły dotyczące konkretnego celu nie zostały jednak dotąd przedstawione w publicznym komunikacie prokuratora ZEA, który podkreśla, że nadal badane są motyw, pełne okoliczności i ewentualne powiązania sprawcy. CBS podaje, że po utracie kontaktu z kokpitem Izrael poderwał myśliwce, zamknął przestrzeń powietrzną i był przygotowany na zestrzelenie maszyny, gdyby ta zbliżyła się do kraju jako zagrożenie. Źródła są zgodne, że wcześniej w Oman Air odsunięto współpilota od latania po ujawnieniu obaw dotyczących radykalnych lub ekstremistycznych treści, choć różnią się co do sposobu zakończenia jego pracy: CBS pisze o późniejszej rezygnacji, a Bloomberg w o utracie stanowiska. Australijski zespół antyterrorystyczny bada jego związki z Australią; według źródeł Reutersa studiował około dekady temu w Melbourne, w tym na RMIT University. Po obezwładnieniu współpilota przez pasażerów i załogę kontrolę nad samolotem przejęli inni piloci, którzy awaryjnie wylądowali w Tabuku w Arabii Saudyjskiej.</description>
    </item>
    <item>
      <title>MON wzmacnia Lubelszczyznę: Patriot pod Świdnikiem, nowe jednostki w Biłgoraju i Łukowie</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/mon-wzmacnia-lubelszczyzne-patriot-pod-swidnikiem-nowe-jednostki-w-bilgoraju-i-lukowie-185</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/185</guid>
      <pubDate>Mon, 05 Oct 2026 16:31:52 GMT</pubDate>
      <description>Władysław Kosiniak-Kamysz ogłosił w Świdniku dalszą rozbudowę obecności Wojska Polskiego na Lubelszczyźnie, obejmującą nowe lokalizacje jednostek, obronę powietrzną i bazę śmigłowców. Jedna z polskich baterii Patriot została rozmieszczona w regionie Lublina, a według szczegółowej relacji z briefingu systemy znajdują się w rejonie lotniska w Świdniku; minister podkreślił, że to pierwszy taki przypadek na Lubelszczyźnie. Rozwijana 18. Brygada Zmotoryzowana ma mieć dowództwo w powiecie opolskim, przy czym MON szuka nowego terenu po rezygnacji z pierwotnej działki w Poniatowej, gdzie odkryto szczątki ofiar II wojny światowej. W Biłgoraju ma powstać batalion zmotoryzowany 18. Brygady oraz elementy obrony przeciwlotniczej i powietrznej. W Łukowie planowane jest rozmieszczenie wojsk systemów bezzałogowych, a docelowo resort rozważa utworzenie tam nawet brygady dronowej. Na lotnisku w Świdniku planowana jest również baza śmigłowców Wojsk Lądowych; MON chce do końca roku zakończyć uzgodnienia dotyczące przejęcia około 20 hektarów terenu portu. Kolejne inwestycje obejmują rozwój Lotniczej Akademii Wojskowej w Sobieszynie, bazowanie Abramsów w rejonie Kraśnika oraz zaplecze serwisowe w Dęblinie. Minister zapowiedział ponadto starania, by inwestycje wojskowe na Lubelszczyźnie i Podkarpaciu otrzymały w przyszłorocznym budżecie najwyższy priorytet.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Francja: 15-latek stracił dłoń podczas protestu; IGPN bada wybuch granatu policyjnego</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/francja-15-latek-stracil-dlon-podczas-protestu-igpn-bada-wybuch-granatu-policyjnego-184</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/184</guid>
      <pubDate>Mon, 05 Oct 2026 16:22:37 GMT</pubDate>
      <description>Piętnastoletni uczeń stracił dłoń w poniedziałek podczas protestu w pobliżu liceum Auguste Béhal w Lens na północy Francji. Prefekt Pas-de-Calais François-Xavier Lauch określił zdarzenie jako bardzo poważne i poinformował, że życie nastolatka nie jest zagrożone; chłopiec został przewieziony do szpitala w Lille. Nie ustalono jeszcze dokładnego przebiegu zdarzenia: źródło związku zawodowego policji przekazało AFP, że uczeń miał podnieść granat użyty przez CRS, który następnie eksplodował mu w dłoni. BBC przytacza jednak relację świadka, według której nastolatek nie podniósł granatu, a prokuratura nie rozstrzygnęła jeszcze, czy urządzenie zostało przez niego podniesione, czy znalazło się przy nim w inny sposób. Prokurator w Béthune powierzył dochodzenie francuskiej inspekcji policji IGPN, która ma odtworzyć chronologię i okoliczności obrażeń. Do zdarzenia doszło podczas trwających w całej Francji protestów uczniów przeciw brakom kadrowym, przepełnionym klasom i złemu stanowi infrastruktury szkolnej. W poniedziałek ponad 400 szkół średnich było całkowicie lub częściowo zamkniętych, a na wtorek zapowiedziano kolejną ogólnokrajową mobilizację. Okoliczności utraty dłoni pozostają więc przedmiotem śledztwa i nie można obecnie przedstawiać wersji o podniesieniu granatu jako ustalonego faktu.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Andrew Mountbatten-Windsor chce uchylić nakazy przeszukania ws. Epsteina</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/andrew-mountbatten-windsor-chce-uchylic-nakazy-przeszukania-ws-epsteina-183</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/183</guid>
      <pubDate>Mon, 05 Oct 2026 14:45:41 GMT</pubDate>
      <description>Andrew Mountbatten-Windsor wystąpił do High Court w Londynie o kontrolę sądową i uchylenie nakazów przeszukania wykorzystanych przez Thames Valley Police podczas śledztwa związanego z Jeffreyem Epsteinem. Brytyjskie sądownictwo potwierdziło, że chodzi o nakazy wydane 18 lutego przez sędziego Central Criminal Court, czyli londyńskiego Old Bailey. Na ich podstawie policja przeszukała jego miejsce zamieszkania na terenie Sandringham oraz dawny dom Royal Lodge w Windsorze. Dzień później, 19 lutego, Andrew został zatrzymany pod zarzutem podejrzenia nadużycia urzędu publicznego w związku z twierdzeniami, że jako brytyjski wysłannik handlowy przekazywał Epsteinowi wrażliwe informacje. Po przesłuchaniu został zwolniony, nie postawiono mu zarzutów, a śledztwo nadal trwa; Andrew zaprzecza popełnieniu przestępstwa. Na czwartek zaplanowano posiedzenie High Court, ale ma ono dotyczyć wniosku policji o ograniczenie dostępu do dokumentów sądowych związanych ze sprawą, a nie jeszcze ostatecznego rozstrzygnięcia ważności nakazów. Thames Valley Police potwierdziła, że równolegle prowadzi nadal dochodzenie dotyczące podejrzenia nadużycia urzędu publicznego. Samo złożenie skargi nie oznacza więc, że nakazy zostały uchylone ani że wcześniejsze przeszukania uznano za bezprawne.</description>
    </item>
    <item>
      <title>Nobel z medycyny dla Deisserotha, Hegemanna i Nagela za optogenetykę</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/nobel-z-medycyny-dla-deisserotha-hegemanna-i-nagela-za-optogenetyke-182</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/182</guid>
      <pubDate>Mon, 05 Oct 2026 10:31:51 GMT</pubDate>
      <description>Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za 2026 r. za odkrycia dotyczące kanałów jonowych bramkowanych światłem i optogenetyki. Optogenetyka umożliwia za pomocą światła włączanie lub wyłączanie aktywności wybranych komórek nerwowych w żywym mózgu, pozwalając badać konkretne obwody neuronalne. Hegemann i Nagel odkryli w jednokomórkowych algach światłoczułe białko channelrhodopsin, które umożliwiło późniejsze opracowanie tej metody. Deisseroth zastosował gen channelrhodopsin w neuronach, pokazując, że ich aktywność można kontrolować światłem, a metoda rozwinęła się w jedno z podstawowych narzędzi współczesnej neuronauki. Komitet Noblowski wskazuje, że optogenetyka pomaga badać obwody odpowiadające m.in. za wspomnienia, emocje i zachowania związane z zaburzeniami neurologicznymi i psychiatrycznymi. Metoda jest również badana klinicznie jako potencjalny sposób przywracania wzroku osobom z zaburzeniami widzenia. Deisseroth jest związany ze Stanford University, Hegemann z Humboldt University w Berlinie, a Nagel z University of Würzburg. Trzej laureaci podzielą nagrodę w wysokości 12 mln koron szwedzkich.</description>
    </item>
    <item>
      <title>USA wycofały wszystkie bombowce z RAF Fairford UK tydzień po podejrzanym spisku</title>
      <link>https://zbiezne.pl/wydarzenia/usa-wycofaly-wszystkie-bombowce-z-raf-fairford-uk-tydzien-po-podejrzanym-spisku-181</link>
      <guid isPermaLink="true">https://zbiezne.pl/story/181</guid>
      <pubDate>Sun, 04 Oct 2026 22:08:09 GMT</pubDate>
      <description>Pentagon potwierdził, że wszystkie amerykańskie bombowce rozmieszczone w brytyjskiej bazie RAF Fairford wróciły do swoich macierzystych baz w Stanach Zjednoczonych. RAF Fairford było wykorzystywane przez amerykańskie bombowce podczas trwającej wojny z Iranem, w tym do przeprowadzania uderzeń na irańskie cele. Wycofanie nastąpiło około tygodnia po incydencie bezpieczeństwa, w związku z którym brytyjska policja antyterrorystyczna bada podejrzenie przygotowywania ataku na bazę. 27 września w pobliżu Fairford zatrzymano pięciu obywateli Wielkiej Brytanii, a kilka dni później szóstego podejrzanego, posiadającego obywatelstwo brytyjskie i irańskie; wszyscy zostali następnie zwolnieni za kaucją i śledztwo trwa. Brytyjski premier Andy Burnham mówił o „silnych przesłankach” wskazujących na możliwy udział Iranu, natomiast Teheran zaprzecza jakiemukolwiek związkowi ze sprawą. MercoPress podaje, że w ostatnim etapie w Fairford znajdowało się około tuzina B-1B Lancer, a sześć B-52 wróciło do USA już pod koniec września. Pentagon nie podał publicznie przyczyny relokacji, dlatego nie można przesądzić, że sam podejrzany spisek był bezpośrednim powodem wycofania bombowców.</description>
    </item>
  </channel>
</rss>