zbieżne
Menu
Wydarzenia › Świat › Zdrowie
Świat Zdrowie Kryminał Społeczeństwo Inne Prawo Praca Edukacja Podróże 09.10.2026 19:50 BARDZO WAŻNE
MOCNE POTWIERDZENIE ROZWIJA SIĘ 20 źr. 10 niezależnych właścicieli

Navi Pillay dostała Pokojowego Nobla za działania na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego

Najważniejsze w skrócie

Najważniejsze informacje i kontekst wydarzenia.

Navanethem „Navi” Pillay, południowoafrykańska prawniczka, była wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka i była sędzia Międzynarodowego Trybunału Karnego, została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla 2026.

Norweski Komitet Noblowski przyznał jej nagrodę za działania na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego, podkreślając jej rolę w rozwijaniu międzynarodowego porządku prawnego oraz ściganiu zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa.

Pillay ma 85 lat i przez dziesięciolecia pracowała w obszarze praw człowieka oraz międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości.

Dorastała w Durbanie w rodzinie indyjskich Tamilów w realiach apartheidu, została prawniczką i broniła działaczy antyapartheidowych, w tym Nelsona Mandeli.

W 1967 r. otworzyła własną kancelarię, a według Al Jazeery była pierwszą kobietą prowadzącą praktykę prawniczą w ówczesnej prowincji Natal.

W 1973 r. uczestniczyła w sprawie, która według Al Jazeery pomogła zapewnić więźniom politycznym na Robben Island podstawowe prawa, w tym dostęp do prawników.

Później została pierwszą kobietą niebiałą zasiadającą w High Court of South Africa, a następnie pracowała w Międzynarodowym Trybunale Karnym dla Rwandy, Międzynarodowym Trybunale Karnym oraz w ONZ.

Komitet szczególnie podkreślił jej wpływ na orzecznictwo trybunału dla Rwandy, gdzie pomogła ugruntować zasadę, że gwałt i przemoc seksualna mogą stanowić zbrodnię przeciwko ludzkości oraz ludobójstwo, a propaganda może prowadzić do odpowiedzialności za podżeganie do ludobójstwa.

Pillay była wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka w latach 2008–2014.

Obecnie pełni funkcję sędzi ad hoc Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie, w której Mjanma jest oskarżana o ludobójstwo Rohingjów.

Pillay przewodniczyła także Niezależnej Międzynarodowej Komisji Śledczej ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich; komisja w 2025 r. uznała, że Izrael odpowiada za popełnienie ludobójstwa w Strefie Gazy, czemu władze Izraela zdecydowanie zaprzeczają.

Po ogłoszeniu Nobla izraelskie MSZ ostro potępiło decyzję Komitetu, wiążąc swoją krytykę właśnie z działalnością Pillay dotyczącą Izraela i Gazy.

Pillay dowiedziała się o nagrodzie podczas pobytu na forum poświęconym prawu międzynarodowemu w historycznym Pałacu Sprawiedliwości w Norymberdze; wcześniej Komitet przyznał, że nie zdołał się z nią skontaktować przed publicznym ogłoszeniem wyniku.

Jej pierwszą reakcją było niedowierzanie i chęć zweryfikowania wiadomości, a nagrodę zadedykowała ofiarom i ocalałym z międzynarodowych zbrodni.

Nagroda wynosi 12 mln koron szwedzkich i ma zostać wręczona w Oslo 10 grudnia.

Do Pokojowej Nagrody Nobla w 2026 r. zgłoszono 287 kandydatur, a wybór Pillay przypadł na 125. rocznicę przyznawania Nobli.

Sekretarz generalny ONZ António Guterres i prezydent RPA Cyril Ramaphosa publicznie pochwalili wybór Pillay, wskazując na jej wieloletnią działalność na rzecz prawa, odpowiedzialności i praw człowieka.

Kilka godzin po ogłoszeniu nagrody Donald Trump skrytykował decyzję Komitetu, a administracja USA ogłosiła kolejne sankcje wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego; amerykańskie władze od dawna kwestionują jego działania wobec USA i Izraela.

Źródła różnią się natomiast w jednym szczególe biograficznym: Al Jazeera podaje rok urodzenia 1940, podczas gdy ABC News i oficjalne materiały noblowskie wskazują 1941.

  • Navanethem „Navi” Pillay została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla 2026 za działania na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego.

    Źródła
  • Norweski Komitet Noblowski podkreślił rolę Pillay w rozwijaniu globalnego porządku prawnego oraz ściganiu zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa.

    Źródła
  • Pillay ma 85 lat.

    Źródła
  • Pillay pochodzi z Durbanu w Republice Południowej Afryki, z rodziny indyjskich Tamilów, i rozpoczynała działalność prawniczą w realiach apartheidu.

    Źródła
  • We wczesnej karierze Pillay broniła działaczy przeciw apartheidowi, w tym Nelsona Mandeli.

    Źródła
  • Pillay jest obecnie sędzią ad hoc Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie dotyczącej zarzutów ludobójstwa Rohingjów przez Mjanmę.

    Źródła
  • Pillay przewodniczyła komisji śledczej ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich, która w 2025 r. uznała Izrael za odpowiedzialny za ludobójstwo w Gazie.

    Źródła
  • Komitet Noblowski nie zdołał skontaktować się z Pillay przed publicznym ogłoszeniem nagrody.

    Źródła
  • Pillay dowiedziała się o Noblu podczas pobytu na forum prawa międzynarodowego w Norymberdze i początkowo mówiła, że chce jeszcze zweryfikować tę informację.

    Źródła
  • Pokojowa Nagroda Nobla 2026 wynosi 12 mln koron szwedzkich.

    Źródła
  • Nagroda ma zostać wręczona w Oslo 10 grudnia.

    Źródła
  • Norweski Komitet Noblowski otrzymał w 2026 r. 287 kandydatur do Pokojowej Nagrody Nobla.

    Źródła
  • Pillay była sędzią Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy i Międzynarodowego Trybunału Karnego.

    Źródła
  • Pillay pełniła funkcję wysokiej komisarz ONZ ds. praw człowieka w latach 2008–2014.

    Źródła
  • Norweski Komitet Noblowski wskazał wpływ Pillay na orzecznictwo, zgodnie z którym gwałt i przemoc seksualna mogą stanowić zbrodnię przeciwko ludzkości oraz ludobójstwo.

    Źródła
  • Komitet Noblowski przypisał Pillay udział w precedensie, w którym samo szerzenie propagandy stało się podstawą zarzutu podżegania do ludobójstwa.

    Źródła

ROZBIEŻNOŚCI

Źródła nie są zgodne w każdym szczególe

!
Rok urodzenia Navi Pillay

Dwa dostępne źródła podają różne lata urodzenia; oficjalne materiały noblowskie wskazują 1941 r.

Al Jazeera: 1940; ABC News: 1941

Informacje z jednego źródła

1
JEDNO ŹRÓDŁO 3 źr. · 3 grup właścicielskich
Izraelskie MSZ potępiło przyznanie Pillay Pokojowej Nagrody Nobla i powiązało krytykę z jej działalnością dotyczącą Izraela i Gazy.
1
JEDNO ŹRÓDŁO 2 źr. · 2 grup właścicielskich
Kilka godzin po ogłoszeniu Nobla Donald Trump skrytykował decyzję Komitetu, a administracja USA ogłosiła dalsze sankcje wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego.
1
JEDNO ŹRÓDŁO 1 źr. · 1 grup właścicielskich
Według Al Jazeery Pillay w 1967 r. została pierwszą kobietą, która otworzyła własną kancelarię w ówczesnej prowincji Natal.
1
JEDNO ŹRÓDŁO 1 źr. · 1 grup właścicielskich
Al Jazeera podaje, że w 1973 r. Pillay uczestniczyła w sprawie, która pomogła zapewnić więźniom politycznym na Robben Island podstawowe prawa, w tym dostęp do prawników.
1
JEDNO ŹRÓDŁO 1 źr. · 1 grup właścicielskich
Al Jazeera podaje, że Pillay była pierwszą kobietą niebiałą zasiadającą w High Court of South Africa.
1
JEDNO ŹRÓDŁO 1 źr. · 1 grup właścicielskich
Pillay powiedziała, że dedykuje nagrodę wszystkim ocalałym z międzynarodowych zbrodni.
1
JEDNO ŹRÓDŁO 1 źr. · 1 grup właścicielskich
Al Jazeera podała, że Pillay jest piątą osobą z Republiki Południowej Afryki uhonorowaną Pokojową Nagrodą Nobla.
1
JEDNO ŹRÓDŁO 1 źr. · 1 grup właścicielskich
Sekretarz generalny ONZ António Guterres uznał nagrodę za wyraz uznania dla osób broniących prawa międzynarodowego, praw człowieka i praworządności.
1
JEDNO ŹRÓDŁO 1 źr. · 1 grup właścicielskich
Prezydent RPA Cyril Ramaphosa określił nagrodę jako wyraz uznania dla odwagi, uczciwości i wieloletniej pracy Pillay na rzecz sprawiedliwości.

Informacje niepotwierdzone

Nie zapisano ustaleń oznaczonych jako niezweryfikowane. Nie oznacza to potwierdzenia wszystkich informacji.

Navi Pillay laureatką Pokojowej Nagrody Nobla 2026
Ilustracja AI — nie jest zdjęciem dokumentującym wydarzenie.